راکفلر چگونه ثروتمند شد و چرا استاندارد اویل تجزیه شد؟

جان دی. راکفلر (John D. Rockefeller) با گسترش پالایش نفت، سرمایه‌گذاری دوباره سود، کاهش هزینه‌ها و خرید رقبا ثروتمند شد. او هم‌زمان شرایط مساعدی برای حمل‌ونقل ریلی به دست آورد. استاندارد اویل (Standard Oil) تجزیه شد، چون دیوان عالی آمریکا در 1911 حکم داد که مجموعه شرکت‌های آن، تجارت بین‌ایالتی نفت را به‌شکلی نامعقول محدود کرده و قانون ضدانحصار شرمن (Sherman Antitröst Yasası) را نقض کرده است. راکفلر به نسبت سهام قبلی خود در 34 شرکت حاصل از تجزیه سهام گرفت؛ بنابراین تجزیه شرکت ثروت او را از بین نبرد.

چطور تجزیه استاندارد اویل باعث شد راکفلر در 34 شرکت سهام داشته باشد؟ اگر شما مسیر او را از کار دفترداری در کلیولند (Cleveland) تا مالکیت پالایشگاه دنبال کنید، پاسخ روشن‌تر می‌شود. ثروت او با گسترش کسب‌وکار افزایش یافت. حکم دادگاه بعداً سازمان شرکت را تقسیم کرد، اما مالکیت سهام‌داران را به همان نسبت حفظ کرد.

راکفلر چگونه وارد دنیای کسب‌وکار شد؟

جان دیویسون راکفلر (John Davison Rockefeller) در 8 ژوئیه 1839 در ریچفورد (Richford)، نیویورک (New York)، به دنیا آمد. در سپتامبر 1855، کار خود را در کلیولند به‌عنوان کمک‌دفتردار دو بازرگان، هنری بی. تاتل (Henry B. Tuttle) و آیزاک ال. هیویت (Isaac L. Hewitt)، آغاز کرد. پس نخستین تجربه‌های کاری او، پیش از ورود به پالایش نفت، در حسابداری و تجارت شکل گرفت.

در 1859، راکفلر با موریس بی. کلارک (Maurice B. Clark) یک کسب‌وکار حق‌العمل‌کاری راه انداخت. او 1,000 دلار از پس‌اندازش و 1,000 دلار دیگر که از پدرش قرض گرفته بود، وارد این کار کرد. پس‌انداز، وام و شراکت، سرمایه این فعالیت اولیه را فراهم کردند. او بعدها برای گسترش فعالیت‌های نفتی خود نیز از همین روش‌ها استفاده کرد.

راکفلر و کلارک در 1863 همراه با ساموئل اندروز (Samuel Andrews) در کلیولند وارد پالایش نفت شدند. اختلاف میان شرکا باعث شد پالایشگاه در 1865 به مزایده گذاشته شود. راکفلر آن را به قیمت 72,500 دلار خرید و همراه اندروز، شرکت راکفلر و اندروز (Rockefeller & Andrews) را تشکیل داد. این خرید کنترل پالایشگاهی را به او داد که سرمایه‌گذاری‌های بعدی‌اش را بر پایه آن گسترش داد.

پالایش نفت چگونه راکفلر را ثروتمند کرد؟

افزایش تقاضا برای نفت سفید در دهه‌های 1860 و 1870 به سرمایه‌گذاری‌های نفتی راکفلر کمک کرد. نفت سفید برای روشنایی مصرف می‌شد. اگر شما روشن کردن یک اتاق در خانه را در نظر بگیرید، ارتباطی روزمره با کسب‌وکار او پیدا می‌کنید: سرمایه‌گذاری‌های پالایشی راکفلر پاسخ‌گوی تقاضا برای محصولی بود که همین کاربرد را داشت.

راکفلر پس از به دست گرفتن کنترل پالایشگاه در 1865، برای تأمین مالی توسعه آن وام‌های زیادی گرفت. سود را هم دوباره وارد کسب‌وکار کرد. به این ترتیب، درآمد پالایش به سرمایه‌ای برای رشد بیشتر تبدیل شد. وام گرفتن به او امکان داد بیشتر از مبلغی سرمایه‌گذاری کند که کسب‌وکار فقط از محل سود انباشته کرده بود.

راکفلر با در دست گرفتن تأمین ملزومات پالایشگاه، هزینه‌ها را کاهش داد. او کارگاه بشکه‌سازی خودش را راه انداخت و برای تأمین چوب بشکه، زمین جنگلی پوشیده از بلوط سفید خرید. توجه او به خود نفت محدود نبود. ظرف‌های لازم برای نگهداری و جابه‌جایی محصولات پالایشگاه هم بخشی از برنامه کاهش هزینه‌ها شدند.

راکفلر در 10 ژانویه 1870، همراه برادر و شرکای تجاری‌اش شرکت استاندارد اویل را تأسیس کرد. شرکت با سرمایه 1 میلیون دلار تشکیل شد. ویلیام راکفلر (William Rockefeller)، ساموئل اندروز، هنری ام. فلگلر (Henry M. Flagler) و استیون وی. هارکنس (Stephen V. Harkness) از شرکای آن بودند. استاندارد اویل این افراد را در مرحله بعدی گسترش کسب‌وکار گرد هم آورد.

استاندارد اویل چگونه چنین سهم بزرگی از بازار به دست آورد؟

استاندارد اویل با خرید پالایشگاه‌های رقیب گسترش یافت. تا 1872، تقریباً همه واحدهای پالایش نفت کلیولند و دو پالایشگاه در منطقه کلان‌شهری نیویورک را خریده بود. بنابراین خرید واحدهای فعال، در کنار سرمایه‌گذاری دوباره سود و تلاش راکفلر برای کاهش هزینه‌ها، از پایه‌های اصلی رشد شرکت بود.

قراردادهای ویژه با راه‌آهن پس از 1870 امتیاز دیگری به استاندارد اویل دادند. این توافق‌ها هزینه حمل‌ونقل پایین و تخفیف‌های بازپرداختی محرمانه فراهم می‌کردند. شما باید این شرایط حمل‌ونقل را در کنار کارایی پالایشگاه‌ها در نظر بگیرید: موقعیت رقابتی استاندارد اویل تا حدی به امتیازهایی وابسته بود که از معامله با شرکت‌های راه‌آهن به دست می‌آورد.

حدود ده سال پس از تأسیس، استاندارد اویل 90 درصد ظرفیت پالایش نفت آمریکا (Amerika Birleşik Devletleri) را کنترل می‌کرد. این رقم به ظرفیت پالایش مربوط است. این عدد ابعاد کسب‌وکاری را نشان می‌دهد که راکفلر در 1863 در کلیولند وارد آن شده بود. سرمایه‌گذاری، خرید شرکت‌ها، کنترل هزینه‌ها و شرایط مساعد حمل‌ونقل، در کنار هم آن را به این اندازه رساندند.

تراست استاندارد اویل چه بود؟

قرارداد تراست استاندارد اویل در ژانویه 1882، مدیریت 40 شرکت، از جمله استاندارد اویل اوهایو (Standard Oil of Ohio)، را متمرکز کرد. سهام این شرکت‌ها زیر کنترل نه امین قرار گرفت. این سازوکار راهی بود برای اداره مجموعه بزرگی از شرکت‌ها از طریق یک ساختار مدیریتی متمرکز.

ایالت اوهایو (Ohio) با طرح دعوا، تراست را به چالش کشید. این پرونده در 1892 به صدور حکم انحلال ساختار تراست در اوهایو انجامید. این یکی از چالش‌های حقوقی پیشین استاندارد اویل بود و پیش از رسیدگی‌های فدرالی رخ داد که سرانجام به تجزیه شرکت در 1911 منجر شدند.

استاندارد اویل در 1899، شرکت خود در نیوجرسی (New Jersey) را به یک شرکت هلدینگ تبدیل کرد. این شرکت سهام شرکت‌های دیگر را در اختیار داشت. قالب سازمانی تغییر کرد و مالکیت از طریق شرکت نیوجرسی، چارچوب مجموعه به‌هم‌پیوسته کسب‌وکار را فراهم کرد.

چرا استاندارد اویل تجزیه شد؟

آیدا تاربل (Ida Tarbell) به آگاه شدن افکار عمومی از روش‌های رقابتی استاندارد اویل کمک کرد. تحقیق او در 1904 به‌صورت کتابی با عنوان تاریخ شرکت استاندارد اویل منتشر شد. این اثر با بررسی روش‌های گسترش شرکت، مخالفت عمومی با آن را افزایش داد.

وزارت دادگستری آمریکا در 1906 به‌دلیل نقض قانون شرمن از استاندارد اویل شکایت کرد. یک دادگاه فدرال در 1909 حکم انحلال شرکت را صادر کرد. پرونده سپس به دیوان عالی رسید و این دیوان در 15 مه 1911 حکم تجزیه را تأیید کرد.

دیوان عالی تشخیص داد که مجموعه استاندارد اویل، تجارت بین‌ایالتی نفت را به‌شکلی نامعقول محدود کرده است. دیوان حکم داد که این مجموعه قانون ضدانحصار شرمن مصوب 1890 را نقض کرده است.

دیوان «قاعده معقولیت» را به کار بست. بر اساس این تفسیر، قانون شرمن محدودیت‌های نامعقول تجارت را ممنوع می‌کرد، نه هر نوع محدودیت تجاری را. اگر شما می‌خواهید دلیل دقیق تجزیه را بدانید، این تمایز اهمیت دارد: حکم دادگاه یک محدودیت غیرقانونی در تجارت را مشخص کرد و هر توافق تجاری را ممنوع نشمرد.

در نتیجه، استاندارد اویل در 1911 به 34 شرکت مستقل تقسیم شد. این اقدام قضایی سازمان یکپارچه‌ای را از هم گشود که فعالیت‌های شرکت از طریق آن به هم متصل بودند. همچنین شرکت‌های جداگانه‌ای پدید آورد که راکفلر و دیگر سهام‌داران، به نسبت سهام قبلی خود، در آن‌ها سهم گرفتند.

آیا تجزیه استاندارد اویل راکفلر را فقیرتر کرد؟

راکفلر و دیگر سهام‌داران استاندارد اویل، در هر یک از 34 شرکت به نسبت سهام قبلی خود سهام دریافت کردند. بنابراین مالکیت آن‌ها در شرکت‌های جداشده ادامه یافت. تجزیه، ساختار شرکتی را تغییر داد و به معنای لغو سهام سرمایه‌گذاران نبود.

در 1916، پنج سال پس از تجزیه، تیتر روزنامه‌ها از رسیدن ثروت راکفلر به یک میلیارد دلار خبر دادند. این توالی رویدادها توضیح می‌دهد که چرا انحلال استاندارد اویل و تداوم ثروت راکفلر بخشی از یک داستان‌اند. او پس از تقسیم شرکت همچنان سهام‌دار ماند.

آیا سلطه استاندارد اویل پیش از تجزیه رو به کاهش بود؟

آماری که کرندال و وینستون (Crandall ve Winston) نقل کرده‌اند نشان می‌دهد سهم استاندارد اویل از ظرفیت پالایش نفت آمریکا بین 1899 و 1911 از 82 درصد به 64 درصد کاهش یافت. بنابراین سهم شرکت پیش از حکم تجزیه رو به کاهش بود. این دوره متأخر را باید از دوره پیشین جدا کرد؛ زمانی که شرکت حدود 90 درصد ظرفیت پالایش را کنترل می‌کرد.

این توضیح که استاندارد اویل با قیمت‌گذاری تهاجمی رقبا را حذف می‌کرد، محل اختلاف است. جان اس. مک‌گی (John S. McGee)، اقتصاددان، در پژوهشی در 1958 این روایت را به چالش کشید. بحث درباره روش‌های قیمت‌گذاری در کنار نتیجه مستند دادگاه قرار دارد: استاندارد اویل تجارت بین‌ایالتی را به‌شکلی نامعقول محدود کرده بود.

جزئیاتی که در کتاب‌های راهنما پیدا نمی‌کنید

راکفلر در 1855، دوره شش‌ماهه بازرگانی کالج بازرگانی فولسوم (Folsom Mercantile College) را در سه ماه به پایان رساند. همان سال، کار کمک‌دفترداری خود را در کلیولند آغاز کرد. هم آموزش بازرگانی و هم نخستین شغل حسابداری او، پیش از شراکت حق‌العمل‌کاری بود که در 1859 تشکیل داد.

شیوه تأمین بشکه‌های او شامل یک صرفه‌جویی بسیار مشخص در حمل‌ونقل بود. چوب را پیش از ارسال به کلیولند، در کوره‌هایی در زمین جنگلی خودش خشک می‌کردند. خشک کردن، وزن محموله را کاهش می‌داد. پس کنترل هزینه‌ها از آماده‌سازی چوب آغاز می‌شد؛ پیش از آنکه چوب به کارگاه بشکه‌سازی پالایشگاه برسد.

پالایشگاه از محصولاتی غیر از نفت سفید هم درآمد داشت. از پارافین، بنزن و پترولاتوم یا وازلین استفاده می‌کرد؛ از جمله پترولاتومی که در پمادها به کار می‌رفت. کسب‌وکار راکفلر از چندین محصول پالایشگاه درآمد می‌گرفت. به این ترتیب، ارزش حاصل از فعالیت‌هایش فراتر از محصول روشنایی بود که به افزایش تقاضا کمک کرده بود.

راکفلر و فلگلر با شرکت در طرح ساوت ایمپرومنت (South Improvement) موافقت کردند. این طرح پیشنهاد می‌کرد از محل محموله‌های پالایشگران خارج از طرح هم مبالغی به اعضای طرح پرداخت شود. تولیدکنندگان تحریم سازمان دادند و طرح در 1872، پیش از اجرا، شکست خورد. بنابراین باید شرایط پیشنهادی آن را از توافق‌هایی که واقعاً اجرا شدند جدا دانست.

خط زمانی

• 8 ژوئیه 1839: راکفلر در ریچفورد نیویورک به دنیا آمد.
• سپتامبر 1855: کار خود را به‌عنوان کمک‌دفتردار در کلیولند آغاز کرد.
• 1859: با موریس بی. کلارک شراکت حق‌العمل‌کاری تشکیل داد.
• 1863: راکفلر، کلارک و ساموئل اندروز وارد پالایش نفت شدند.
• 1865: راکفلر پالایشگاه شرکا را به قیمت 72,500 دلار خرید.
• 10 ژانویه 1870: شرکت استاندارد اویل تأسیس شد.
• 1872: استاندارد اویل تقریباً همه پالایشگاه‌های کلیولند را خریده بود.
• ژانویه 1882: قرارداد تراست، کنترل 40 شرکت را متمرکز کرد.
• 1892: شکایت اوهایو به صدور حکم انحلال ساختار تراست در این ایالت انجامید.
• 1899: شرکت نیوجرسی به یک شرکت هلدینگ تبدیل شد.
• 1904: تحقیق تاربل به‌صورت کتاب منتشر شد.
• 1906: وزارت دادگستری شکایت ضدانحصار خود را مطرح کرد.
• 1909: یک دادگاه فدرال حکم انحلال استاندارد اویل را صادر کرد.
• 15 مه 1911: دیوان عالی حکم تجزیه را تأیید کرد.
• 1911: استاندارد اویل به 34 شرکت مستقل تقسیم شد.
• 1916: روزنامه‌ها از ثروت یک میلیارد دلاری راکفلر خبر دادند.

پرسش‌های متداول

راکفلر چگونه ثروتمند شد؟

او پالایش نفت را گسترش داد، سود را دوباره سرمایه‌گذاری کرد، برای تأمین مالی رشد وام گرفت و هزینه‌ها را کاهش داد. استاندارد اویل همچنین پالایشگاه‌های رقیب را خرید و از قراردادهای مساعد راه‌آهن بهره برد.

چرا استاندارد اویل تجزیه شد؟

دیوان عالی در 1911 حکم داد که مجموعه شرکت‌های استاندارد اویل، تجارت بین‌ایالتی نفت را به‌شکلی نامعقول محدود کرده است. این کار قانون ضدانحصار شرمن را نقض می‌کرد و به تقسیم مجموعه به 34 شرکت انجامید.

آیا راکفلر در جریان تجزیه سهامش را از دست داد؟

راکفلر در هر یک از 34 شرکت حاصل از تجزیه، به نسبت سهام قبلی خود سهم دریافت کرد. مالکیت او در شرکت‌های جداشده ادامه یافت و روزنامه‌ها در 1916 از ثروت یک میلیارد دلاری او خبر دادند.

آیا توضیح مبتنی بر قیمت‌گذاری تهاجمی قطعی است؟

این ادعا همچنان محل اختلاف است. جان اس. مک‌گی در 1958 آن را به چالش کشید. در مقابل، حکم 1911 احراز کرد که استاندارد اویل تجارت را به‌طور غیرقانونی محدود کرده بود.

منابع

1. ویکی‌پدیا — جان دی. راکفلر tr.wikipedia.org
2. دانشگاه کیس وسترن رزرو — راکفلر، جان دی case.edu
3. مرکز آرشیو راکفلر — جان دی. راکفلر rockarch.org
4. پی‌بی‌اس، تجربه آمریکایی — زندگی‌نامه: جان دی. راکفلر پدر pbs.org
5. کتابخانه کنگره — تأسیس استاندارد اویل guides.loc.gov
6. انجمن تاریخ دیوان عالی — شرکت استاندارد اویل علیه ایالات متحده civics.supremecourthistory.org
7. دانشگاه کیس وسترن رزرو — بی‌پی آمریکا case.edu
8. دیوان عالی ایالات متحده — شرکت استاندارد اویل نیوجرسی علیه ایالات متحده، 221 U.S. 1 supreme.justia.com
9. ویکی‌پدیا — جان دی. راکفلر en.wikipedia.org
10. کرندال و وینستون — آیا سیاست ضدانحصار رفاه مصرف‌کننده را بهبود می‌دهد؟ brookings.edu

FAQ

Image: Portrait of J. D. Rockefeller.jpg — Published by Scientific American Compiling Dep't, New York. , Public domain