Jeanne d’Arc kimdir? 19 yaşında yakılan kız nasıl aziz oldu?

30 Mayıs 1431’de Rouen’deki Vieux-Marché Meydanı’nda yaklaşık 19 yaşında bir köylü kız kazığa bağlanıp yakıldı. Bu yazıda o kızın, Jeanne d’Arc’ın, nasıl kralın yanına kadar çıktığını, neden öldürüldüğünü ve 1920’de nasıl aziz ilan edildiğini öğreneceksiniz.

Her bilginin yanında dayandığı kaynak da var.

Jeanne d’Arc kimdir?

Jeanne d’Arc, yaklaşık 1412’de Domrémy köyünde doğdu. Babası çiftçi Jacques d’Arc, annesi Isabelle Romée’ydi. Orléans Belediyesi ile Centre Jeanne-d’Arc’ın yayımladığı rehber bu bilgileri temel kayıt olarak verir.

Jeanne, yaklaşık 13 yaşında sesler duymaya başladığını söyledi. Kendisini yönlendirenlerin Aziz Mikail, Azize Catherine ve Azize Marguerite olduğunu belirtti. Catholic Encyclopedia bu ifadeyi onun kendi beyanı olarak aktarır. Yani sesler konusunda elimizde onun sözü vardır, başka bir tanık yoktur.

Bu seslerin ardından Fransız harekâtına katıldı. İngiliz birlikleri 8 Mayıs 1429’da Orléans kuşatmasını kaldırdı. Aynı yıl 17 Temmuz 1429’da VII. Charles, Reims’te taç giydi. Jeanne bu törende hazır bulundu. Papa XVI. Benedictus 2011’deki konuşmasında bu tarihi doğrudan anar.

Siz köyünüzden ilk kez büyük bir şehre gittiğiniz günü düşünün. Jeanne, henüz yirmisine gelmemiş bir köylü kız olarak kralın taç töreninde duruyordu. Üstelik Orléans’ta kuşatmanın kaldırılmasından yaklaşık iki ay sonra.

Jeanne d’Arc neden yakıldı? Rouen davası

Jeanne, 23 Mayıs 1430’da Compiègne yakınında Burgonya kuvvetlerine esir düştü. Ardından İngilizlere satıldı. 1431’de Rouen’de bir kilise mahkemesi önüne çıkarıldı.

Mahkemeye Beauvais Piskoposu Pierre Cauchon ile engizisyon görevlisi Jean le Maistre başkanlık etti. Suçlamalar arasında erkek kıyafeti giymesi vardı. Tanrı tarafından gönderildiğine dair beyanları da suçlama konusuydu. Hukuk profesörü Douglas O. Linder’ın dava anlatımı bu iki başlığı öne çıkarır.

24 Mayıs 1431’de Jeanne görüşlerinden vazgeçti. Mahkeme onu ömür boyu hapse mahkûm etti. Ancak yeniden erkek kıyafeti giydi ve vazgeçişini geri aldı. Mahkeme bunu sapkınlığa tekrar düşme saydı.

‘Jeanne d’Arc neden öldü’ sorusunun cevabı tam buradadır. Suç, sapkınlığa tekrar düşmekti. 30 Mayıs 1431’de Rouen’deki Vieux-Marché Meydanı’nda kazığa bağlanıp yakıldı. Yaklaşık 19 yaşındaydı. 24 Mayıs’taki vazgeçişten 30 Mayıs’taki infaza kadar bir hafta bile geçmedi.

Kısa kronoloji

1. Yaklaşık 1412 Domrémy’de doğdu.
2. 8 Mayıs 1429 Orléans kuşatması kaldırıldı.
3. 17 Temmuz 1429 VII. Charles, Jeanne’ın katıldığı törenle Reims’te taç giydi.
4. 23 Mayıs 1430 Compiègne yakınında esir düştü.
5. 1431 Rouen’de kilise mahkemesinde yargılandı.
6. 24 Mayıs 1431 Görüşlerinden vazgeçti, ömür boyu hapse mahkûm edildi.
7. 30 Mayıs 1431 Rouen’de yakılarak öldürüldü.
8. 7 Temmuz 1456 Mahkûmiyet kararı hükümsüz ilan edildi.
9. 1869 Piskopos Félix Dupanloup azizlik süreci için Vatikan’a başvurdu.
10. 18 Nisan 1909 Papa X. Pius tarafından kutlu kişi ilan edildi.
11. 6 Nisan 1918 İki iyileşme Kilise tarafından mucize kabul edildi.
12. 16 Mayıs 1920 Papa XV. Benedictus tarafından aziz ilan edildi.

Yakılan kız nasıl aziz oldu?

Aziz olmanın ilk adımı mahkûmiyetin silinmesiydi. Papa III. Calixtus’un yetkilendirdiği yeniden yargılama, 7 Temmuz 1456’da kararı hükümsüz ilan etti. Böylece Jeanne, Kilise kayıtlarında sapkın olmaktan çıktı.

Sonraki adım için uzun süre beklendi. 1869’da Orléans Piskoposu Félix Dupanloup Vatikan’a başvurdu. Catholic Encyclopedia bu başvuruyu azizlik sürecini başlatmaya yönelik girişim olarak kaydeder.

Papa X. Pius, 18 Nisan 1909’da Jeanne’ı kutlu kişi mertebesine yükseltti. Bu mertebe azizlikten önceki aşamadır. Azizlik için mucize kaydı gerekiyordu. Divina disponente adlı azizlik belgesi iki iyileşmeyi anar. Marie-Antoinette Mirandelle ile Thérèse Belin’in iyileşmeleri 6 Nisan 1918’de Kilise tarafından mucize olarak kabul edildi.

Papa XV. Benedictus, 16 Mayıs 1920’de Aziz Petrus Bazilikası’nda Jeanne d’Arc’ı aziz ilan etti. Burada çoğu kişinin bilmediği bir ayrıntı var. Jeanne, şehit kategorisinde değil bakire kategorisinde aziz ilan edildi. Notre Dame Üniversitesi’nin FaithND sayfası bunu açıkça yazar. Azizlik sürecinde erdemleri ve kendisine atfedilen iyileşmeler değerlendirildi.

Jeanne d’Arc filmi: The Messenger ve Dreyer’in sessiz filmi

En bilinen iki yapım Luc Besson’un 1999 tarihli The Messenger: The Story of Joan of Arc filmi ve Carl Theodor Dreyer’in 1928 tarihli sessiz filmi La Passion de Jeanne d’Arc’tır.

Jeanne d’Arc tablosu ve kilisesi

Resim meraklıları için Metropolitan Museum’da bir tablo var. Jules Bastien-Lepage’ın 1879 tarihli Joan of Arc tablosu 254 × 279 santimetre boyutundadır. Tuval üzerine yağlıboyadır. Tablo müzenin çevrim içi koleksiyon kaydında yer alır.

Rouen’e giderseniz Sainte-Jeanne-d’Arc Kilisesi’ni görebilirsiniz. Mimar Louis Arretche’in yapısı 1979 tarihlidir. İçinde eski Saint-Vincent Kilisesi’nden getirilen 13 Rönesans vitrayı bulunur. Film France bu bilgileri mekân kaydında verir.

Kitaplara girmeyen ayrıntılar

• Babası yoksul değildi. Jacques d’Arc, toprağı ve koşum hayvanlarının çektiği sabanı bulunan görece varlıklı bir köylüydü. Orléans Belediyesi rehberi bunu kaydeder.
• Zırhı kayboldu. Jeanne, zırhını Saint-Denis Manastırı kilisesine adak olarak bıraktı. İngilizler 1430’da kasabayı ele geçirdikten sonra zırh kayboldu.
• Mahkemedeki cevap. 1431 sorgusunda ona Tanrı’nın lütfunda olup olmadığı soruldu. Türkçe çevirisiyle cevabı şuydu: ‘Değilsem Tanrı beni oraya koysun; öyleysem beni orada tutsun.’ Siz bir toplantıda kapan sorusuyla karşılaştığınızda bu cevabı hatırlayın.
• Doğum günü kesin değil. 6 Ocak anlatısı Perceval de Boulainvilliers’nin mektubuna dayanır. Mektup edebî kalıplar içerir ve bağımsız doğrulaması yoktur. Bu yüzden gün kesin kabul edilmez.
• Kalıntılar sahte çıktı. Nature’ın 2007 haberine göre Jeanne’a atfedilen kalıntıların karbon-14 tarihlemesi MÖ 6–3. yüzyılları gösterdi. İncelemeler parçaların Mısır mumyasına ait olduğu sonucuna vardı.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. Orléans Belediyesi ve Centre Jeanne-d’Arc — Jeanne d’Arc rehberi orleans.fr
2. Catholic Encyclopedia — St. Joan of Arc newadvent.org
3. Vatikan — XVI. Benedictus, genel kabul konuşması, 26 Ocak 2011 vatican.va
4. University of Missouri–Kansas City — Douglas O. Linder, The Trial of Joan of Arc law2.umkc.edu
5. Wikipedia — Joan of Arc en.wikipedia.org
6. Vatikan — XV. Benedictus, Divina disponente, 16 Mayıs 1920 vatican.va
7. University of Notre Dame — FaithND, St. Joan of Arc faith.nd.edu
8. Nature — Joan of Arc’s relics exposed as forgery (2007) nature.com
9. Sony Pictures Entertainment — The Messenger: The Story of Joan of Arc sonypictures.com
10. Gaumont — The Passion of Joan of Arc gaumont.com
11. Janus Films — The Passion of Joan of Arc janusfilms.com
12. Level-5 — Jeanne d’Arc ürün sayfası level5.co.jp
13. Sony Computer Entertainment America — basın duyurusu, 21 Mart 2007 sony.mediaroom.com
14. Kültür ve Turizm Bakanlığı — Sanat Cepte, Jeanne d’Arc (Ankara DOB) sanatcepte.gov.tr
15. Fate/Grand Order — resmî duyuru (Jeanne d’Arc, Ruler) webview.fate-go.us
16. Fate/Grand Order — resmî duyuru (Jeanne d’Arc Alter, Avenger) webview.fate-go.us
17. The Metropolitan Museum of Art — Jules Bastien-Lepage, Joan of Arc (1879) metmuseum.org
18. Film France — Joan of Arc Church, Rouen locations.filmfrance.net

Görsel: Dante Gabriel Rossetti – Joan of Arc (1882).jpg — Dante Gabriel Rossetti, Public domain