Kral Knut kimdir? Üç krallığı birleştiren hükümdarın hayatı

Knut, 1028’de Trondheim’da Norveç tacını alarak İngiltere ve Danimarka hükümdarlığına yeni bir krallık ekledi. Siz bu yazıda onun tahta çıkışını, ailesini ve günümüze ulaşan izlerini tanıyacaksınız. Bu ortak egemenlik, tarihçiler tarafından Kuzey Denizi İmparatorluğu adıyla anılır. Cnut

İngiltere’de 1016’da başlayan hükümdarlığı, Knut’un 1035’teki ölümüne kadar devam etti. Danimarka tahtını ise kardeşi II. Harald’ın 1018’de ölmesinin ardından aldı. Hayatını anlamak için savaşlarına, aile ilişkilerine ve farklı ülkeleri yönetme yöntemine birlikte bakmak gerekir. Viking Gemi Müzesi

Kral Knut kimdir, adı neden farklı yazılır?

Büyük Knut, XI. yüzyılda İngiltere ve Danimarka tahtlarına oturan İskandinav hükümdarıydı. Babası Danimarka Kralı Çatalsakal Sweyn, erkek kardeşi ise Danimarka Kralı II. Harald’dı. Dolayısıyla İngiltere’deki mücadelesinden önce de Danimarka kraliyet ailesinin bir üyesiydi. Babasının ve kardeşinin ölümleri, onun hükümdarlık yolundaki ayrı dönemeçleri oluşturdu. Viking Gemi Müzesi

Knut’un doğumu için kullanılan yaklaşık 995 tarihi, kesinleşmiş bir doğum kaydı değildir. Kesin doğum tarihi gibi doğduğu yer de bugün bilinmez. Farklı sefer tarihlerine dayanan değerlendirmeler, daha erken veya geç doğum ihtimalleri doğurur. Bu nedenle yaklaşık 995 ifadesini, kesin bir yaş hesabının başlangıcı saymamak gerekir. Knut — Vikipedi)

İngilizce metinlerde aynı hükümdarın adı Cnut veya Canute biçimlerinde karşınıza çıkar. Eski Norsça biçimi Knútr, İngilizce telaffuzu ise /kəˈnjuːt/ şeklinde verilir. Siz bir müze açıklamasında Canute adını gördüğünüzde, burada anlatılan Knut’u tanıyabilirsiniz. Bu yazım farkları, hükümdarın hayatını araştırırken karşılaşacağınız farklı adlandırmaları açıklar. Cnut

Knut İngiltere kralı olmayı nasıl başardı?

Knut, babası Çatalsakal Sweyn’in 1013 yılındaki İngiltere seferine katıldı. Sweyn’in 3 Şubat 1014’te ölmesi, İngiltere’de birbirinden farklı tercihler ortaya çıkardı. Danimarka ordusu Knut’u kral seçerken İngiliz ileri gelenleri Æthelred’i Normandiya’dan çağırdı. Böylece ordunun seçimi, Knut’un bütün İngiltere üzerinde hemen egemenlik kurmasını sağlamadı. Knut — Vikipedi)

Knut, babasının seferinin ardından 1015 yılında İngiltere’ye yeniden döndü. Sonraki belirleyici askerî karşılaşma, 18 Ekim 1016 tarihindeki Assandun Muharebesi oldu. Knut’un ordusu, İngiltere Kralı Edmund Ironside’ın ordusunu bu savaşta yendi. Ancak savaş alanının konumu tartışmalıdır; Essex’teki Ashingdon ve Ashdon alternatif yerleştirmelerdir. Haritada bu adlardan birini görmek, tartışmanın çözüldüğü anlamına gelmez. British Museum, Cnut

Knut ile Edmund Ironside, 1016’da İngiltere’yi aralarında paylaşan bir düzenlemeye vardı. Edmund’un aynı yıl ölmesinin ardından Knut, ülkenin tamamına egemen oldu. İngiltere kralı olarak taç giyme töreni, 1017 yılında Londra’da yapıldı. Dolayısıyla askerî zafer, ülkenin paylaşılması ve taç giyme birbirini izleyen ayrı aşamalardı. Knut — Vikipedi), Cnut

Knut’un eşi ve çocukları kimlerdi?

Knut, Temmuz 1017’de önceki İngiltere Kralı Æthelred’in dul eşi Normandiyalı Emma ile evlendi. Emma’nın önceki evliliği, onu İngiltere’nin eski hükümdar ailesine bağlıyordu. Böylece Knut’un aile hayatı, İngiltere tahtının önceki sahibiyle doğrudan bağlantı kurdu. Londra’daki taç giyme töreniyle Emma’yla evliliği, aynı yılın olayları arasında yer aldı. Cnut

Knut’un Ælfgifu’dan Svein ve Harold, Emma’dan Harthacnut ve Gunhild adlı çocukları vardı. Bu dört çocuğu annelerine göre ayırmak, aile ilişkilerini takip etmeyi kolaylaştırır. Özellikle Harold ile Harthacnut adları, Knut’un ölümünden sonraki İngiltere hükümdarlığında yeniden karşınıza çıkar. Aile ağacı böylece yalnız özel hayatı değil, tahtın sonraki sahiplerini de gösterir. Viking Gemi Müzesi

Knut’un ardından Harold Harefoot, 1035–1040 yılları arasında İngiltere’yi yönetti. Onu, 1040–1042 yıllarında hükümdarlık yapan Harthacnut izledi. Bu sıra, Knut’un oğullarının İngiltere tahtını aynı anda paylaşmadığını gösterir. İsimleri tarihlerle birlikte okumak, birbirini izleyen hükümdarlıkları ayırt etmenizi sağlar. Britanya Kraliyet Ailesi

Üç krallığı nasıl yönetti, Hristiyan mıydı?

Knut, kardeşi II. Harald’ın 1018’de ölmesinden sonra Danimarka tahtını aldı. Ardından 1028 yılında Trondheim’da Norveç tacını da elde etti. İngiltere, Danimarka ve Norveç üzerindeki ortak egemenliği, Kuzey Denizi İmparatorluğu adıyla anılır. Bu adlandırmanın merkezinde, farklı krallıkların aynı hükümdarın yönetiminde buluşması vardır. Viking Gemi Müzesi, Cnut

Knut, İskandinavya’da bulunduğu dönemlerde İngiltere yönetimini güçlü kontların yardımıyla yürüttü. Bu kontlar arasında hem İngilizler hem de Danimarkalılar bulunuyordu. Hükümdarın farklı ülkelerde bulunması, İngiltere’de başkalarının yönetim sorumluluğu üstlenmesini gerektiriyordu. Kontlarla kurduğu çalışma ilişkisi, onun hükümdarlığının gündelik idare tarafını gösterir. Britanya Kraliyet Ailesi

Knut Hristiyandı ve ailesinde Hristiyanlığı benimseyen ikinci kuşağı temsil ediyordu. 1027’de II. Konrad’ın imparatorluk taç giyme törenine katılmak üzere Roma’ya gitti. İngiltere ve Danimarka hükümdarı böylece Roma’daki törene de katılmış oldu. Bu yolculuk, hayatının İngiltere seferleri ve İskandinavya tahtları dışındaki somut duraklarından biridir. Britanya Kraliyet Ailesi, British Museum

Knut döneminde önceki İngiliz hukukunun önemli bir derlemesi de hazırlandı. Ayrıca 1018 yılında kendisine toplam 82.500 pound tutarında Danegeld ödemesi yapıldı. Hukuk derlemesiyle bu ödeme, hükümdarlığın savaş dışındaki işlerine farklı örnekler sunar. Siz günlük hayatla bağ kurmak isterseniz, para ve hukuk başlıklarına bakabilirsiniz. British Museum, Britanya Kraliyet Ailesi

Kısa kronoloji

Knut’un yaşamındaki başlıca olaylar, aşağıdaki tarih sırasıyla birlikte takip edilebilir. Doğum satırındaki yaklaşık 995 ifadesi, diğer kesin gün ve yıllardan ayrılmalıdır. Knut — Vikipedi)

1. Yaklaşık 995 Knut’un doğumu için kullanılan tahmini tarih; kesin tarih ve yer bilinmiyor.
2. 1013 Babası Çatalsakal Sweyn’in İngiltere seferine katıldı.
3. 1014 Sweyn öldü; Danimarka ordusu Knut’u seçerken İngiliz ileri gelenleri Æthelred’i çağırdı.
4. 1015 Knut, babasının seferinin ardından İngiltere’ye yeniden döndü.
5. 18 Ekim 1016 Assandun’da Edmund Ironside’ın ordusunu yendi.
6. 1016 Edmund’un ölümü üzerine bütün İngiltere’ye egemen oldu.
7. 1017 Londra’da taç giydi; Temmuz ayında Normandiyalı Emma ile evlendi.
8. 1018 Kardeşi II. Harald’ın ölümünden sonra Danimarka tahtını aldı.
9. 1027 Roma’da II. Konrad’ın taç giyme törenine katıldı.
10. 1028 Trondheim’da Norveç tacını aldı.
11. Yaklaşık 1031 New Minster Liber Vitae’de kendi döneminde yapılmış tasviri yer aldı.
12. 12 Kasım 1035 Dorset bölgesindeki Shaftesbury’de öldü.

Tablodaki İngiltere olayları için Knut maddesi) ve Cnut maddesi; Danimarka ve tasvir bilgileri için Viking Gemi Müzesi; 1015 dönüşü ve Roma yolculuğu için British Museum.

Kitaplara girmeyen ayrıntılar

Yaklaşık 1031 tarihli New Minster Liber Vitae, Knut’un çağdaş bir tasvirini korur. Bu eser, bir manastır anı kitabıdır ve hükümdarın kendi dönemine aittir. Knut’u yalnız sonraki anlatılar üzerinden düşünmemek için bu tasvir somut bir örnektir. Kitabın adıyla yaklaşık tarihi birlikte hatırlamak, görseli tarihsel yerine oturtmayı kolaylaştırır. Viking Gemi Müzesi

British Museum’daki E.6477 numaralı Knut sikkesi, Bath’ta Aethestan tarafından basılmıştır. Gümüş paranın çapı 19 milimetre, ağırlığı ise 1,470 gram olarak kaydedilmiştir. Siz cebinizdeki bir parayı düşünerek bu ölçülerin gündelik karşılığını gözünüzde canlandırabilirsiniz. Bath adı, basım yeriyle hükümdarın adını aynı nesnede bir araya getirir. British Museum

Yaklaşık 1018–1024’e tarihlenen Quatrefoil tipi sikkeler, taç tasarımı açısından da dikkat çeker. Zambak motifli tacın İngiliz paralarında ilk kez görülmesini bu sikkeler belgeler. Böylece Knut döneminin bir parası, ağırlığı ve basım yeri yanında görsel bilgi de taşır. Hükümdarlığın somut izleri arasında hem manastır kitabı hem gümüş para bulunur. British Museum

Knut gerçekten dalgalara durmasını emretti mi?

Knut’un dalgalara emir verdiği anlatı, ilk kez XII. yüzyılda Henry of Huntingdon’da kaydedilir. Bu nedenle sahneyi, Knut’un hayatından kesinleşmiş bir olay gibi aktarmak doğru değildir. Anlatının kayda geçişiyle hükümdarın yaşadığı dönem, birbirinden ayrı zamanlara aittir. Dalgalar hikâyesini okurken bu kronolojik ayrımı korumak gerekir. Cambridge Core

Hikâyenin bir yorumunda Knut, hükümdarlık gücünün sınırlarını gösteren Hristiyan alçakgönüllülüğünü temsil eder. Başka bir okumada aynı davranış, kralın kibri üzerinden açıklanır. Sonraki düşmanca kroniklerde ise Knut’un davranışı, delilik göstergesi olarak yorumlanmıştır. Bu farklı okumalar, aynı anlatının hükümdar hakkında zıt değerlendirmelere dönüşebildiğini gösterir. Britanya Kraliyet Ailesi

Knut ne zaman öldü, mezarı nerede?

Knut, 12 Kasım 1035’te İngiltere’nin Dorset bölgesindeki Shaftesbury’de öldü. Mezar yeri Winchester kentindedir; Winchester Katedrali’nde ona atfedilen kalıntılar bulunur. Ölüm yeriyle mezar yerinin farklı olduğunu, bu iki kent adı gösterir. Winchester’a ilişkin bilgiyi okurken Shaftesbury’deki ölüm tarihiyle birbirine karıştırmamak gerekir. Cnut, Winchester Cathedral

Winchester’daki kemik sandıkları, 1642 yılında askerler tarafından tahrip edildi. Knut’un adının da yazılı olduğu sandıklardaki kalıntılar, bu sırada yere saçıldı. Bu olay, bugün ona atfedilen kalıntıların geçirdiği fiziksel müdahaleyi açıklar. Dolayısıyla Winchester’daki anma ve mezar bilgisi, sandıkların sonraki tarihiyle birlikte değerlendirilmelidir. Winchester Katedrali

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. Viking Gemi Müzesi — Cnut the Great vikingeskibsmuseet.dk
2. Wikipedia — Cnut en.wikipedia.org
3. Vikipedi — Knut (İngiltere kralı)) tr.wikipedia.org
4. British Museum — E.6477 numaralı Knut sikkesi britishmuseum.org
5. Britanya Kraliyet Ailesi — Canute ‘The Great’ royal.uk
6. Wikipedia — Winchester Cathedral en.wikipedia.org
7. Winchester Katedrali — Mortuary Chests: History winchester-cathedral.org.uk
8. Cambridge Core — Henry of Huntingdon and the Manuscripts of his Historia Anglorum cambridge.org

Görsel: C. 1014-1035 Dominions of Cnut.jpg — William Robert Shepherd, Public domain