George Washington kimdir? ABD başkanı nasıl seçildi?

George Washington, 1789 seçiminde oy kullanan 69 seçicinin tamamından oy aldı. Siz bu yazıda Washington’ın kimliğini, seçilme sürecini ve başkanlık yaşamını öğreneceksiniz. İlk seçimdeki oybirliği, halkın tamamının aynı adaya oy verdiği anlamına gelmiyordu. Sonucu belirleyen sayı, Seçiciler Kurulu oylamasına katılan 69 kişiye aitti. [5]

Washington, 1775’te Kıta Ordusu’nun başkomutanlığına seçildi; 1789’da ise başkanlık yemini etti. Askerî komutanlık, anayasa hazırlığı ve başkanlık, yaşamındaki farklı görevleri oluşturdu. Virginia’daki Mount Vernon ise köleleştirilmiş insanların yaşadığı evi ve plantasyonuydu. Bu nedenle yaşam öyküsü, başkanlık seçimi kadar köle sahipliğini de içerir. [2][14][17]

George Washington kimdir?

George Washington, 22 Şubat 1732’de Britanya’nın Virginia Kolonisi’ndeki Popes Creek’te doğdu. ABD’nin Kurucu Babaları arasında yer alan Washington, asker ve devlet adamıydı. Başkanlık görevi, 30 Nisan 1789’da başlayıp 4 Mart 1797’de sona erdi. Bu tarihler arasında ülkenin ilk başkanı olarak iki dönem görev yaptı. [1][2]

İkinci Kıta Kongresi, 1775’te Washington’ı Britanya’ya karşı savaşan ordunun başına seçti. Böylece Washington, Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında Kıta Ordusu’nun başkomutanlığını üstlendi. Başkanlığından önceki askerî görevi, doğrudan Britanya’ya karşı yürütülen savaşla bağlantılıydı. [2]

Washington, 25–26 Aralık 1776 gecesi birliklerini Delaware Nehri’nin karşı kıyısına geçirdi. Bu geçişin ardından New Jersey’deki Trenton saldırısını gerçekleştiren kuvvetleri yönetti. Delaware geçişi ile Trenton saldırısı, aynı askerî harekâtın birbirine bağlı aşamalarıydı. [2]

Washington’ın komutasındaki Amerikan ve Fransız kuvvetleri, Yorktown’da Britanya kuvvetlerini kuşattı. Kuşatma, 19 Ekim 1781’de Britanya kuvvetlerinin teslim olmasıyla sonuçlandı. Yorktown anlatısında Amerikan birliklerinin yanında Fransız kuvvetlerinin de bulunduğunu hatırlamak gerekir. [3]

Washington, 1787’de Philadelphia’da toplanan ve ABD Anayasası’nı hazırlayan Anayasa Konvansiyonu’na başkanlık etti. Bu görev, Kıta Ordusu komutanlığı ile başkanlığı arasındaki dönemde yer aldı. Dolayısıyla Washington’ın yaşamındaki 1787 tarihi, savaş alanından farklı bir sorumluluğu gösterir. [2]

ABD’nin ilk başkanı nasıl seçildi?

İlk başkanlık seçiminde seçiciler, 15 Aralık 1788–10 Ocak 1789 arasında eyaletlerde belirlendi. Washington’ı başkanlığa taşıyan seçici oylaması ise 4 Şubat 1789’da yapıldı. Süreç, seçicilerin belirlenmesiyle başlayan ve onların oy kullanmasıyla ilerleyen aşamalar içeriyordu. [4]

Siz seçim sonucunda geçen 69 sayısını, oylamaya katılan seçicilerin toplamı olarak okuyabilirsiniz. Washington, bu seçicilerin tamamından oy alarak başkanlık seçimini oybirliğiyle kazandı. Buradaki oybirliği, bütün halk oylarının Washington’a verildiğini gösteren bir sonuç değildi. [5]

1789 seçiminde yalnızca 10 eyalet oy kullanırken, New York seçicilerini belirleyemedi. North Carolina ve Rhode Island ise Anayasa’yı henüz onaylamadıkları için katılamadı. Dolayısıyla bu eyaletlerin seçime katılmamasının gerekçeleri birbirinden farklıydı. New York’taki sorun seçicilerin belirlenmesiyle, diğer eyaletlerdeki durum Anayasa’nın onaylanmasıyla ilgiliydi. [4]

O dönemde her seçici, birbirinden farklı iki kişiye oy veriyordu. Seçicilerin çoğunluğunun desteğini alıp en çok oya ulaşan kişi başkan oluyordu. Oy sıralamasında ikinci gelen kişi ise başkan yardımcılığı görevini üstleniyordu. Bu düzen, Washington ile John Adams’ın görevlerini aynı sonuç tablosunda belirledi. [4][5]

Washington 69 seçici oyu alırken, John Adams 34 oyla ikinci oldu. Adams, bu sonuçla Washington’ın başkan yardımcılığı görevini üstlenmeye hak kazandı. Siz 69 ile 34 sayılarını, seçicilerin iki farklı kişiye oy verebildiği düzenle birlikte değerlendirebilirsiniz. [4][5]

Seçicilerin şubat ayındaki oylaması, sonucun aynı gün Kongre tarafından sayılması anlamına gelmedi. Kongre üyelerinin yeterli sayıda New York’a ulaşması gecikince oyların sayımı ertelendi. Kongre, ilk başkanlık seçiminin oylarını ancak 6 Nisan 1789’da sayabildi. Böylece seçici oylamasıyla Kongre sayımı, farklı tarihlerde gerçekleşen işlemler oldu. [4][6]

Washington, 30 Nisan 1789’da New York’taki Federal Hall’un balkonunda başkanlık yemini etti. Yemin, Robert R. Livingston’ın huzurunda gerçekleşti ve başkanlık görevi böyle başladı. Siz takviminizde oylama, sayım ve göreve başlama günlerini ayrı randevular gibi düşünebilirsiniz. Washington’ın seçiminde de bu işlemler, şubat ve nisan aylarına yayıldı. [6]

George Washington başkanlıkta ne kadar kaldı?

Washington’ın başkanlığı, 30 Nisan 1789–4 Mart 1797 tarihleri arasındaki iki dönemi kapsadı. İlk döneminin ardından, 1792 seçiminde yeniden başkan seçilerek görevini sürdürdü. Bu kez oylamaya katılan 132 seçicinin tamamından oy almayı başardı. İlk seçimdeki 69 ile ikinci seçimdeki 132, farklı seçimlerin seçici toplamlarıdır. [2][7]

Washington’ın Bağımsızlık Savaşı’ndaki yaveri Alexander Hamilton, 1789’da yönetimine Hazine Bakanı olarak katıldı. Hamilton böylece ABD’nin ilk Hazine Bakanı görevini üstlenen isim oldu. Washington ile Hamilton arasındaki görev ilişkisi, askerî hizmetten başkanlık yönetimine uzandı. [8]

Washington’ın ikinci döneminin sonunda çekilmesi, iki dönemden sonra görevi bırakma geleneğini şekillendirdi. Burada belirleyici davranış, başkanlık görevini ikinci dönemin sonunda sürdürmemeyi seçmesiydi. Görev süresi 4 Mart 1797’de sona erdi ve yaşamı Mount Vernon’da devam etti. Aynı yıl Mount Vernon’da ticari bir damıtımevi de başlattı. [2][3][11]

Kısa kronoloji

Washington’ın yaşamındaki seçim tarihleri, askerî görevleri ve aile olayları aşağıdaki tabloda birleşiyor. Özellikle 1789 satırları, seçici oylaması ile başkanlık yemini arasındaki sıralamayı gösteriyor. Böylece başkan seçilmesiyle göreve başlamasını, aynı olay gibi okumadan takip edebilirsiniz. [1][2][4][5][6]

1. 22 Şubat 1732 Virginia Kolonisi’ndeki Popes Creek’te doğdu.
2. 6 Ocak 1759 Martha Dandridge Custis ile evlendi.
3. 1775 Kıta Ordusu’nun başkomutanlığına seçildi.
4. 25–26 Aralık 1776 Delaware Nehri’ni geçerek Trenton saldırısını gerçekleştirdi.
5. 19 Ekim 1781 Yorktown kuşatması, Britanya kuvvetlerinin teslim olmasıyla sonuçlandı.
6. 1787 Philadelphia’daki Anayasa Konvansiyonu’na başkanlık etti.
7. 15 Aralık 1788–10 Ocak 1789 İlk başkanlık seçiminin seçicileri belirlendi.
8. 4 Şubat 1789 Oylamaya katılan 69 seçicinin tamamından oy aldı.
9. 6 Nisan 1789 Kongre, ilk başkanlık seçiminin oylarını saydı.
10. 30 Nisan 1789 Federal Hall’da başkanlık yemini etti.
11. 1792 132 seçicinin tamamının oyuyla yeniden seçildi.
12. 4 Mart 1797 Başkanlık görevi sona erdi.
13. 1797 Mount Vernon’da ticari damıtımevini başlattı.
14. Temmuz 1799 Köleleştirdiği insanlara ilişkin hükümler içeren vasiyetini yazdı.
15. 14 Aralık 1799 Mount Vernon’daki evinde yaşamını yitirdi.
16. 1831 Naaşı, Mount Vernon’daki Yeni Mezar’a taşındı.

Tablodaki olaylar, Mount Vernon, seçim kayıtları ve Washington biyografilerindeki tarihlere dayanır. [1][2][3][4][5][6][7][11][14][15][16]

Kitaplara girmeyen ayrıntılar

Mount Vernon’un verdiği ölçüye göre Washington’ın boyu, yaklaşık 1,88 metreye karşılık geliyordu. Kaynak bu ölçüyü, 6 fit 2 inç biçiminde de veriyor. Washington’ın portresi ise 1 dolarlık ABD banknotunun ön yüzünde bulunuyor. Portre, bu kupürde ilk kez 1869 serisinde kullanıldı. [1][13]

Washington’ın diş protezlerinde insan ve hayvan dişleriyle su aygırı fildişi kullanılmıştı. Protezlerde metal parçalar da bulunuyordu; ahşap diş anlatısı gerçeği yansıtmıyordu. Mount Vernon’un dişlere ilişkin açıklaması, protezlerin malzemelerini bu şekilde sıralıyor. [10]

Washington’ın 1789’daki başkanlık yemini sırasında ağzında yalnızca bir doğal diş kalmıştı. Diş hekimi John Greenwood, kalan son doğal dişi 1796’da çekti. Bu iki tarih, diş sorunlarının başkanlık yıllarında da sürdüğünü gösteriyor. [10]

George Washington viski üretiyor muydu?

Washington, 1797’de Mount Vernon’da ticari bir damıtımevi başlatarak viski üretimine girişti. Damıtımevi, 1799’da yaklaşık 11.000 galon viski üreten bir işletmeye dönüştü. Bu faaliyet, başkanlık görevinin sona erdiği dönemdeki Mount Vernon yaşamına aitti. [11]

Kiraz ağacı hikâyesi gerçek mi?

Kiraz ağacı anlatısı, Washington’ın çocukken ağacı baltalayıp babasına dürüstçe itiraf ettiğini söyler. Mount Vernon, bu hikâyeyi Washington’ın çocukluğuna ilişkin tarihsel olgu olarak kabul etmiyor. Anlatı, Mason Locke Weems’in biyografisinin 1806 tarihli beşinci baskısında ortaya çıktı. Bu nedenle kiraz ağacı hikâyesi, doğrulanmış yaşam olayları arasında sayılamaz. [12]

Mount Vernon’daki yaşamı ve köle sahipliği

Washington, Martha Dandridge Custis ile 6 Ocak 1759 tarihinde evlendi. Biyolojik çocuğu olmadığı için kendisinden doğrudan gelen bir soy bulunmuyor. Bununla birlikte kardeşlerinin ve diğer Washington aile üyelerinin soyları devam ediyor. Washington ailesinin devam etmesiyle, George Washington’ın doğrudan soyundan gelmek farklı durumlardır. [1][9]

Mount Vernon, Virginia’nın Fairfax County bölgesinde, Potomac Nehri kıyısında bulunuyor. Washington kentinin yaklaşık 25 kilometre güneyindeki arazi, Washington’ın evi ve plantasyonuydu. Siz bir haritada Mount Vernon’u ararken Potomac Nehri’ni konum referansı olarak kullanabilirsiniz. Bu yer, hem aile yaşamının hem köleleştirilmiş insanların çalıştırıldığı düzenin parçasıydı. [14][17]

1799’da Mount Vernon’da yaşayan köleleştirilmiş insanların toplam sayısı 317 kişiydi. Bunların 123’ü, dönemin hukuki düzeninde George Washington’ın mülkiyetinde kabul ediliyordu. Dolayısıyla arazide yaşayan bütün köleleştirilmiş insanlar, aynı hukuki mülkiyet grubunda bulunmuyordu. Washington’ın vasiyetindeki özgürleştirme hükümleri açısından bu ayrım doğrudan sonuç taşıyordu. [14]

Temmuz 1799 tarihli vasiyet, William Lee’ye derhâl özgürlük tanıyan bir hüküm içeriyordu. Washington, kendi mülkiyetindeki diğer köleleştirilmiş insanların özgürlüğünü ise Martha’nın ölümüne bağladı. Custis mirasına ait köleleştirilmiş insanlar, vasiyetteki bu özgürleştirme hükümlerinin kapsamı dışında kaldı. Bu nedenle vasiyet, Mount Vernon’daki 317 kişinin tamamına özgürlük tanımıyordu. [14]

George Washington neden öldü, mezarı nerede?

Washington, ağır bir boğaz enfeksiyonunun ardından 14 Aralık 1799’da yaşamını yitirdi. Virginia’daki Mount Vernon evinde öldüğünde, 67 yaşında eski bir başkandı. Ölümü, başkanlık görevinin sona ermesinden sonraki Mount Vernon döneminde gerçekleşti. Yaşamının son yılı, vasiyeti ve damıtımevinin üretimiyle de kayıtlara geçti. [11][14][15]

George ve Martha Washington’ın naaşları, 1831’de eski aile mezarından taşındı. Bugün bulundukları yer, Mount Vernon arazisindeki Yeni Mezar olarak adlandırılıyor. Washington’ın ölüm tarihi 1799, naaşının bu mezara taşınma tarihi ise 1831’dir. Siz mezarı araştırırken, ölüm tarihiyle sonraki nakil tarihini ayrı değerlendirebilirsiniz. [15][16]

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. Mount Vernon — George Washington mountvernon.org
2. Vikipedi — George Washington tr.wikipedia.org
3. Wikipedia — George Washington en.wikipedia.org
4. Mount Vernon — Presidential Election of 1789 edit.mountvernon.org
5. National Archives — 1789 Electoral College Results archives.gov
6. National Archives — George Washington’s First Inaugural Address archives.gov
7. National Archives — 1792 Electoral College Results archives.gov
8. U.S. Department of the Treasury — Alexander Hamilton home.treasury.gov
9. National Park Service — Art of a Patriot nps.gov
10. Mount Vernon — George Washington’s Teeth mountvernon.org
11. Mount Vernon — Distillery mountvernon.org
12. Mount Vernon — George Washington and the Cherry Tree Myth edit.mountvernon.org
13. Bureau of Engraving and Printing — $1 Note bep.gov
14. Mount Vernon — Status of Enslaved People in Washington’s Will mountvernon.org
15. Mount Vernon — Death of George Washington mountvernon.org
16. Mount Vernon — Washington Tomb mountvernon.org
17. Wikipedia — Mount Vernon en.wikipedia.org

Görsel: Gilbert Stuart – George Washington (The Athenaeum Portrait) – Google Art Project.jpg — Gilbert Stuart, Public domain