7 Aralık 1941 sabahı Hawaii’de saat 06.10’da Akagi uçak gemisinden bir Zero avcı uçağı havalandı. Arkasından altı uçak gemisinden 180’i aşkın uçak kalktı. Birkaç saat sonra ABD Pasifik Filosu’nun zırhlıları limanda yanıyordu.
Bu yazıda saldırının ne olduğunu, Japonya’nın neden böyle bir riske girdiğini ve baskından sonra savaşın nasıl Japonya aleyhine döndüğünü bulacaksınız. Önce olayın kendisine, sonra 1945’e giden yola bakacağız.
Pearl Harbor saldırısı nedir?
Pearl Harbor Saldırısı, Japon İmparatorluk Donanması’nın 7 Aralık 1941 Pazar günü ABD Pasifik Filosu’na düzenlediği sürpriz baskındır. Hedef, Hawaii takımadalarının Oahu adasında, Honolulu’nun batısındaki bir lagün limanıydı.
Baskını Birleşik Filo Komutanı Amiral Isoroku Yamamoto tasarladı. Amacı, ABD Pasifik Filosu’nun Japonya’nın Güneydoğu Asya harekâtına müdahale etmesini önlemekti. Yani saldırı, tek başına bir son değil, daha büyük bir fetih planının ilk adımıydı.
Pearl Harbor saldırısı nedenleri neler?
Kriz 1941’de Japonya’nın Fransız Hindiçini’ne ilerlemesiyle derinleşti. ABD buna karşılık Japon varlıklarını dondurdu ve ihracat ambargosunu genişletti. Ambargo petrol ve hurda demir gibi kaynakları kesiyordu.
İkinci düğüm Çin’di. 1941’deki ABD-Japonya görüşmelerinde Çin’den çekilme koşulu, Japon askerî liderlerinin kabul etmediği temel anlaşmazlıklardan biriydi. Taraflar bu noktada uzlaşamadı.
Japon planlamacılar ambargo karşısında Malaya ile Hollanda Doğu Hint Adaları’nı ele geçirmeyi hedefledi. Bu fetihler sürerken ABD’nin devreye girmesini geciktirmek gerekiyordu. Pearl Harbor baskınının mantığı buydu: Amerikan filosunu başlangıçta etkisiz bırakmak.
Bir benzetmeyle düşünün: Evinizin elektriği ve yakıtı kesilmiş, pazarlık da tıkanmış. Japon liderlerin hesabı buna benzer biçimde, kaynakları ele geçirmek için güçlü rakibi önce sarsmaktı. Bu hesap, sonraki bölümlerde göreceğiniz gibi tutmadı.
Pearl Harbor saldırısı ne zaman ve nasıl oldu?
Japon saldırı filosu 26 Kasım 1941’de Hawaii’ye doğru yola çıktı. Koramiral Chūichi Nagumo’nun komutasındaki kuvvet, altı uçak gemisinden kalkan toplam 353 uçakla iki dalgalı hava saldırısı düzenledi.
İlk dalga Hawaii yerel saatiyle yaklaşık 07.55’te Pearl Harbor’a ulaştı. İkinci dalga yaklaşık 08.45’te başladı ve yaklaşık bir saat sürdü. Japon uçakları ayrıca Amerikan uçaklarının havalanmasını engellemek için Oahu’daki askerî havaalanlarını da hedef aldı.
Japonya cep denizaltıları da gönderdi
Hava saldırısına ek olarak Japonya, her biri iki mürettebat ve iki torpido taşıyan beş cep denizaltısını Pearl Harbor’a gönderdi.
Kısa kronoloji
Saatler Hawaii yerel saatidir.
- 1941 Japonya’nın Hindiçini’ne ilerlemesi üzerine ABD yaptırımları genişletti
- 26 Kasım 1941 Japon saldırı filosu Hawaii’ye doğru yola çıktı
- 7 Aralık 1941, 06.10 İlk dalganın uçakları uçak gemilerinden havalanmaya başladı
- 7 Aralık 1941, yaklaşık 06.47 USS Ward bir Japon cep denizaltısını batırdı
- 7 Aralık 1941, 07.02 Opana radarı yaklaşan uçakları saptadı
- 7 Aralık 1941, yaklaşık 07.55 İlk hava saldırısı dalgası başladı
- 7 Aralık 1941, yaklaşık 08.45 İkinci dalga başladı
- 8 Aralık 1941 ABD Japonya’ya savaş ilan etti
- 11 Aralık 1941 Almanya ve İtalya ile ABD arasında karşılıklı savaş ilanları
- 3–7 Haziran 1942 Midway Muharebesi
- 6 ve 9 Ağustos 1945 Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombası
- 15 Ağustos 1945 Hirohito teslimi duyurdu
- 2 Eylül 1945 Teslim belgesi USS Missouri’de imzalandı
Kitaplara girmeyen ayrıntılar
Baskından yaklaşık bir saat önce, 06.47 dolaylarında USS Ward muhribi Pearl Harbor girişinde bir Japon cep denizaltısını batırdı. Yani ilk atışlar hava saldırısından önce yapılmıştı.
Opana radarındaki Joseph Lockard ve George Elliott, Japon uçaklarını 07.02’de saptadı. Ancak Teğmen Kermit Tyler bunları beklenen 12 Amerikan B-17’si sandı. Uyarı vardı, fakat doğru yorumlanmadı.
USS Arizona mürettebatında 38 kardeş grubu bulunuyordu. Bu gruplardaki toplam 79 kardeşin 63’ü saldırıda öldü.
Japonya’nın gönderdiği cep denizaltılarından Kazuo Sakamaki’nin HA-19’u 8 Aralık’ta ele geçirildi. Denizaltı sonradan ABD’de savaş tahvili satışını desteklemek için gezdirildi.
Pearl Harbor saldırısı sonuçları ve kaç kişi öldü?
Baskında 2.403 Amerikalı asker ve sivil öldü, 1.178 kişi yaralandı. Yalnızca USS Arizona’da 1.177 asker hayatını kaybetti. Saldırıda 188 Amerikan uçağı imha edildi.
Pearl Harbor’daki sekiz Amerikan zırhlısının tamamı hasar gördü ve dördü battı. Rakamlar büyüktür. Yine de saldırı, Japonya’nın istediği sonucu vermedi.
Neden hedefine ulaşmadı?
Pearl Harbor’a bağlı üç Amerikan uçak gemisi saldırı sırasında denizde olduğu için baskından kurtuldu. Japon saldırısı ayrıca yakıt depolarını, tersane onarım tesislerini ve denizaltı üssünü tahrip etmedi. Bu tesisler sonraki Amerikan harekâtlarını destekledi.
Pearl Harbor saldırısı sonrası: ABD savaşa nasıl girdi?
ABD, baskının ertesi günü, 8 Aralık 1941’de Japonya’ya savaş ilan etti. Almanya ve İtalya 11 Aralık 1941’de ABD’ye savaş ilan etti. ABD aynı gün iki devlete savaş ilanıyla karşılık verdi. Böylece Pasifik’teki savaş, Avrupa’daki savaşla tek bir çatışmada birleşti.
Japonya savaşı nasıl kaybetti?
Tek bir neden yok. Birbirini izleyen birkaç gelişme Japonya’nın gücünü aşındırdı.
Midway: dört uçak gemisi
3–7 Haziran 1942’deki Midway Muharebesi’nde Japonya dört uçak gemisini ve 248 uçağını kaybetti. Amerikan şifre çözücüleri Japon haberleşme kodunu kısmen çözerek Midway saldırısının hedefini önceden belirlemişti. Pearl Harbor’da sürpriz Japonya’nın elindeydi; Midway’de bilgi Amerikalılardaydı.
Guadalcanal: yıpratma
Guadalcanal seferi sonunda Japonya yaklaşık 14.800 muharebe ölüsü verdi. Hastalık nedeniyle de 9.000 ölü verdi.
Denizaltılar ve üretim
ABD Pasifik Filosu Denizaltı Kuvveti’nin hesabına göre denizaltılar, savaş boyunca batırılan Japon gemi tonajının yüzde 54’ünü, yaklaşık 5 milyon tonu batırdı. Japonya ithal hammaddeye bağlı olduğundan bu kayıp, ambargonun çözmeye çalıştığı sorunu daha da büyüttü.
Üretim farkı da belirleyiciydi. Amerikan savaş üretimi 1945’e kadar 96.000’i aşkın bombardıman uçağına ve 2,4 milyon kamyona ulaştı. Uzun süren bir savaşta kayıplarını hızla yenileyebilen taraf, ağırlığını giderek artırır.
Teslim
ABD, 6 Ağustos 1945’te Hiroşima’ya ve 9 Ağustos’ta Nagasaki’ye atom bombası attı. İmparator Hirohito, teslimi 15 Ağustos 1945’te duyurdu. Japon temsilciler Mamoru Shigemitsu ve Yoshijirō Umezu, resmî teslim belgesini 2 Eylül 1945’te Tokyo Körfezi’ndeki USS Missouri zırhlısında imzaladı.
Tarihçiler teslimin nedeninde ayrışır. Richard B. Frank Sovyet müdahalesini önemli fakat belirleyici olmayan bir etken sayar. Tsuyoshi Hasegawa ise belirleyici ağırlığı Sovyet işgaline verir. Atom bombaları ile Sovyet müdahalesinin göreli ağırlığı bu yüzden tartışmalıdır.
Sık sorulan sorular
Pearl Harbor saldırısında kaç kişi öldü?
Baskında 2.403 Amerikalı asker ve sivil öldü, 1.178 kişi yaralandı. Bunların 1.177’si USS Arizona’daki askerlerdi.
Pearl Harbor saldırısı ne zaman oldu?
7 Aralık 1941 Pazar günü. İlk hava dalgası Hawaii yerel saatiyle yaklaşık 07.55’te Pearl Harbor’a ulaştı.
Pearl Harbor saldırısını kim yaptı?
Japon İmparatorluk Donanması yaptı. Altı uçak gemisinden kalkan 353 uçağa Koramiral Chūichi Nagumo komuta etti; planı Amiral Isoroku Yamamoto tasarladı.
Pearl Harbor saldırısı nerede oldu?
Hawaii takımadalarının Oahu adasında, Honolulu’nun batısındaki lagün limanı Pearl Harbor’da. Japon uçakları adadaki askerî havaalanlarını da vurdu.
ABD savaşa Pearl Harbor’dan sonra mı girdi?
Evet. ABD, baskının ertesi günü, 8 Aralık 1941’de Japonya’ya savaş ilan etti. Almanya ve İtalya 11 Aralık’ta ABD’ye savaş ilan etti, ABD de aynı gün karşılık verdi.
Kaynaklar
- Türkçe Vikipedi — Pearl Harbor Saldırısı tr.wikipedia.org
- Wikipedia — Pearl Harbor en.wikipedia.org
- ABD Dışişleri Bakanlığı — Japan, China, the United States and the Road to Pearl Harbor history.state.gov
- Smithsonian National Air and Space Museum — The Complicated Lead Up to Pearl Harbor airandspace.si.edu
- Wikipedia — Attack on Pearl Harbor en.wikipedia.org
- National Park Service — Remembering Pearl Harbor: Minute by Minute nps.gov
- ABD Donanması Hawaii Bölge Komutanlığı — History cnrh.cnic.navy.mil
- National Park Service — National Pearl Harbor Remembrance Day nps.gov
- National Park Service — People nps.gov
- NOAA — Japanese Mini Submarines at Pearl Harbor sanctuaries.noaa.gov
- Naval History and Heritage Command — Pearl Harbor Attack history.navy.mil
- The National WWII Museum — Battle of Midway nationalww2museum.org
- The National WWII Museum — Guadalcanal: The Joint Fight nationalww2museum.org
- Commander, Submarine Force, U.S. Pacific Fleet — SUBPAC History csp.navy.mil
- The National WWII Museum — Becoming the Arsenal of Democracy nationalww2museum.org
- National Park Service — August 1945 home.nps.gov
- George Washington University, National Security Archive — Groves Memorandumuna Editoryal Açıklama nsarchive.gwu.edu
- ABD Ulusal Arşivleri — Surrender of Japan (1945) archives.gov
Görsel: USS SHAW exploding Pearl Harbor Nara 80-G-16871 2.jpg — Unknown navy photographer, Public domain
