بنیتو پابلو خوارس گارسیا (Benito Juárez)، حقوقدان و سیاستمداری لیبرال بود که از 1858 تا 1872 ریاستجمهوری مکزیک را بر عهده داشت. او اصلاحاتی را برای جدایی کلیسا از دولت پیش برد. سپس در دوران مداخله فرانسه، با انتقال دولتش به شمال و ادامه مقاومت، حکومت جمهوری را حفظ کرد؛ تا آنکه جمهوری در 1867 به پایتخت بازگشت.
مسیر زندگی سیاسی او با اختلاف‌ها بر سر دادگاه‌ها، مالکیت، ازدواج و اختیارات رئیسجمهور گره خورده است. اگر شما مسیر خوارس را از اواخاکا تا تبعید و سپس در دوران دولت سیار دنبال کنید، می‌بینید که اصلاحات لیبرالی و بقای جمهوری چگونه به هم پیوند خوردند. پیروزی بر سلطنت تحت حمایت فرانسه به این اختلاف‌ها پایان نداد.
چه شرایط تاریخی زمینه‌ساز قدرت‌گیری سیاسی خوارس شد؟
خوارس در 21 مارس 1806 در سان پابلو گلاتائو، در اواخاکا، به دنیا آمد. پدر و مادرش، مارسلینو خوارس و بریخیدا گارسیا، زاپوتک‌تبار بودند. او پیش از آغاز تحصیل حقوق، در مدرسه علوم دینی اواخاکا درس خواند.
فعالیت او در مناصب محلی پیش از رهبری در سطح ملی آغاز شد. در 1831 به شورای شهر اواخاکا راه یافت و در 1833 نماینده مجلس ایالتی شد. بنابراین مدت‌ها پیش از آغاز ریاست‌جمهوری‌اش در میانه جنگ داخلی، در زندگی سیاسی حضور داشت.
تبعید، ارتباطات سیاسی او را گسترده‌تر کرد. سانتا آنا در 1853 او را تبعید کرد و خوارس در نیواورلئان با مخالفان لیبرال ارتباط گرفت. پس از انقلاب آیوتلا، در دولت رئیسجمهور خوان آلوارس وزیر دادگستری شد.
کشمکش بر سر قانون اساسی لیبرال، بحرانی فوری‌تر به وجود آورد. طرح تاکوبایا، مورخ 17 دسامبر 1857، در پی بی‌اعتبارکردن این قانون اساسی بود. خوارس از حمایت از طرح خودداری کرد و ایگناسیو کومونفورت دستور بازداشت او را داد.
وقتی کومونفورت قدرت را ترک کرد، خوارس طبق ترتیب جانشینی در قانون اساسی، ریاستجمهوری را بر عهده گرفت. او در 18 ژانویه 1858 دولت موقت خود را در گواناخواتو تشکیل داد. پنج روز بعد، فلیکس سولوآگا، سیاستمدار محافظه‌کار، در پایتخت به‌عنوان رئیسجمهور رقیب به قدرت رسید. بنابراین در جنگ اصلاحات، هم دولت‌های رقیب با یکدیگر می‌جنگیدند و هم برنامه‌های سیاسی رقیب در برابر هم قرار داشتند.
قوانین اصلاحات چگونه اختیارات کلیسا و دولت را تغییر دادند؟
قانون خوارس، مصوب 23 نوامبر 1855، به امتیازات قضایی پرداخت. این قانون صلاحیت قضایی ویژه روحانیان و نظامیان در امور مدنی را لغو کرد و اختیارات دادگاه‌های مدنی را گسترش داد. دامنه آن به پرونده‌های مدنی مربوط بود؛ تمایزی که برای ارزیابی تغییر واقعی این قانون اهمیت دارد.
اصلاحات مالکیت در دوره کومونفورت دنبال شد. قانون لردو، مصوب 25 ژوئن 1856، نهادهای مدنی و مذهبی را ملزم کرد املاکی را که مستقیماً برای انجام وظایفشان به کار نمی‌بردند، به‌صورت مالکیت خصوصی به مستأجران همان املاک واگذار کنند. هدف، ایجاد مالکان خصوصی کوچک‌تر بود.
اجرای قانون نتایج متناقضی داشت. بنا بر ارزیابی آرشیو ملی مکزیک، بسیاری از جوامع بومی زمین‌های خود را به سود زمین‌داران بزرگ از دست دادند. بنابراین در موارد مهمی، پیامدهای قانون با هدف آن برای تشویق مالکیت کوچک در تضاد بود.
خوارس در جریان جنگ اصلاحات، از وراکروس قوانین بیشتری صادر کرد. قانون 12 ژوئیه 1859 اموال کلیسا را ملی کرد. این قانون، همراه با اقدامات مربوط به ازدواج، ثبت احوال و آزادی دین، جدایی کلیسا از دولت را پیش برد.
قانون ازدواج مدنی، مصوب 23 ژوئیه 1859، ازدواج معتبر از نظر قانونی را قراردادی تعریف کرد که نزد مقامات مدنی منعقد می‌شد. مراسم مذهبی به‌تنهایی دیگر اعتبار رسمی ایجاد نمی‌کرد. ارتباط این تغییر با زندگی روزمره روشن است: اگر شما به مدارک ثبت ازدواج فکر کنید، موضوع این اصلاح آن بود که کدام مرجع می‌تواند به این پیوند اعتبار قانونی بدهد.
قانون ثبت احوال در 28 ژوئیه 1859 به دنبال آن آمد. ثبت تولد، مرگ، فرزندخواندگی و ازدواج را به مأموران مدنی ثبت احوال دولت سپرد. به این ترتیب، اصلاحات به اسنادی رسید که روابط خانوادگی و رویدادهای مهم زندگی افراد را ثبت می‌کردند.
آزادی دین نیز حدود مشخصی داشت. قانون 4 دسامبر 1860 آزادی انتخاب و اجرای مناسک یک دین را به رسمیت شناخت، اما برگزاری مراسم عبادی بیرون از عبادتگاه‌ها را ممنوع کرد. شما در همین یک قانون می‌توانید هم گسترش حق انتخاب فردی را ببینید و هم تنظیم فعالیت مذهبی در فضای عمومی را.
پیروزی نظامی راه بازگشت دولت لیبرال را هموار کرد. ارتش خسوس گونسالس اورتگا در 22 دسامبر 1860 محافظه‌کاران را در کالپولالپان شکست داد. خوارس در 11 ژانویه 1861 وارد مکزیکوسیتی شد، اما اندکی پس از جنگ داخلی، مداخله خارجی آغاز شد.
دولت جمهوری چگونه از مداخله فرانسه جان سالم به در برد؟
خوارس در 1861 پرداخت بدهی‌ها را برای دو سال به حالت تعلیق درآورد. فرانسه، بریتانیا و اسپانیا در 31 اکتبر توافق‌نامه‌ای برای مداخله و وصول مطالباتشان امضا کردند. بریتانیا و اسپانیا پس از مذاکرات لا سولداد عقب نشستند، اما فرانسه ناپلئون سوم مداخله نظامی را ادامه داد.
نیروهای مکزیکی در 5 مه 1862 حمله فرانسوی‌ها را در پوئبلا متوقف کردند. ژنرال ایگناسیو ساراگوسا فرمانده ارتش در میدان نبرد بود. نقش خوارس رهبری دولت جمهوری بود؛ ساراگوسا نیروها را در این نبرد هدایت می‌کرد.
بااین‌حال، پیشروی فرانسوی‌ها خوارس را واداشت در 31 مه 1863 مکزیکوسیتی را ترک کند. او تشکیلات جمهوری را به دولتی تبدیل کرد که در شمال مکزیک جابه‌جا می‌شد. خروج از پایتخت به این دولت امکان داد در طول مقاومت به کار خود ادامه دهد.
ماکسیمیلیان از خاندان هابسبورگ، با حمایت فرانسه، در 1864 وارد مکزیک شد. جمهوری‌خواهان کنترل شمال غرب و بخش‌هایی از ساحل اقیانوس آرام را حفظ کردند. خوارس در اکتبر 1864 دولتش را در چیواوا مستقر کرد. سپس در 1865، زیر فشار فرانسوی‌ها، به پاسو دل نورته رفت؛ شهری که امروز سیوداد خوارس نام دارد.
ماندن او در قدرت در اردوگاه جمهوری‌خواهان نیز اختلاف ایجاد کرد. خوارس در 1865 دوره ریاستجمهوری خود را تمدید کرد. استدلالش این بود که شرایط جنگی اجازه برگزاری انتخابات نمی‌دهد. مخالفان جمهوری‌خواه می‌گفتند طبق قانون اساسی، خسوس گونسالس اورتگا، رئیس دیوان عالی، باید جانشین او شود. مقاومت در برابر مداخله خارجی، اختلاف بر سر جانشینی طبق قانون اساسی را از میان نبرد.
دیپلماسی و حمایت خارجی موقعیت خوارس را تقویت کرد. ماتیاس رومرو در ایالات متحده برای جمهوری فعالیت می‌کرد. پایان جنگ داخلی آمریکا در 1865 حمایت‌ها را افزایش داد و گرانت و شریدان از آن سوی مرز تگزاس کمک‌های مخفیانه رساندند.
عقب‌نشینی فرانسه حاصل چند فشار بود. مقاومت جمهوری‌خواهان ادامه داشت، نارضایتی افکار عمومی فرانسه بیشتر می‌شد و مداخله هزینه مالی داشت. ناپلئون سوم در 31 ژانویه 1866 دستور خروج مرحله‌ای نیروهای فرانسوی را صادر کرد.
شکست ماکسیمیلیان به محاکمه نظامی و حکم اعدام انجامید. خوارس درخواست‌های عفو را رد کرد. ماکسیمیلیان و دو ژنرال، میگل میرامون و توماس مخیا، در 19 ژوئن 1867 در کرتارو تیرباران شدند.
پس از احیای جمهوری در 1867 چه درگیری‌هایی ادامه یافت؟
خوارس در 15 ژوئیه 1867 به مکزیکوسیتی بازگشت و در انتخابات اکتبر پیروز شد. او در 25 دسامبر دوره تازه ریاستجمهوری را آغاز کرد و از اختیارات اضطراری خود دست کشید. احیای جمهوری، دولت جمهوری‌خواه را به پایتخت بازگرداند، اما درگیری سیاسی ادامه یافت.
تلاش‌های او برای افزایش اختیارات رئیسجمهور، مخالفت لیبرالها را برانگیخت. قیام یاکی‌ها در سونورا نیز دولت را به چالش کشید. در دسامبر 1869، فرماندار ساکاتکاس شورش دیگری به راه انداخت. این درگیری‌ها بار تازه‌ای بر دوش دولتی گذاشتند که به‌تازگی از جنگ بازگشته بود.
آموزش بخش دیگری از برنامه پس از جنگ بود. خوارس در 2 دسامبر 1867 قانون آموزش عمومی ناحیه فدرال را صادر کرد. این قانون امکان تأسیس مدرسه ملی مقدماتی را فراهم کرد و گابینو باردا در 17 دسامبر به‌عنوان نخستین مدیر آن منصوب شد.
انتخاب دوباره رئیسجمهور به زمینه دیگری برای رویارویی تبدیل شد. خوارس، لردو د تخادا و پورفیریو دیاس در 1871 با هم رقابت کردند. کنگره خوارس را به ریاستجمهوری برگزید. دیاس در 8 نوامبر در اواخاکا طرح نوریا را اعلام کرد و شورشی علیه انتخاب دوباره رئیسجمهور به راه انداخت.
خوارس در 18 ژوئیه 1872، در زمان تصدی ریاستجمهوری، در مکزیکوسیتی درگذشت. سباستیان لردو د تخادا جانشین او شد. ریاستجمهوری او از جنگ داخلی و مداخله فرانسه جان سالم به در برده بود، اما اختلاف بر سر قدرت قوه مجریه و جانشینی تا آخرین سال‌های آن ادامه داشت.
جزئیاتی که در کتاب‌های راهنما پیدا نمی‌کنید
خوارس پیش از تحصیل حقوق، در 1821 وارد مدرسه علوم دینی اواخاکا شد. او در آنجا لاتین، الهیات اخلاقی و فلسفه خواند. بنابراین رهبر آینده جدایی کلیسا از دولت، بخشی از آموزش خود را در نهادی مذهبی دریافت کرد.
سندی به تاریخ 26 مه 1830 نقش دیگری از دوران جوانی او را ثبت کرده است. خوارس، در حالی که هنوز دانشجو بود، مأمور شد به‌طور موقت در مؤسسه علوم و هنرهای اواخاکا فیزیک تدریس کند. تدریس در کلاس درس نیز بخشی از کار او پیش از رهبری در سطح ملی بود.
قوانین اصلاحات بر گورستان‌ها و مؤسسات مراقبتی هم اثر گذاشتند. فرمان 31 ژوئیه 1859 به اختیار روحانیان بر گورستان‌ها پایان داد. فرمان دیگری، به تاریخ 2 فوریه 1861، بیمارستان‌ها و مؤسسات خیریه را زیر اداره غیرمذهبی قرار داد.
نامه‌ای به پاتونی به تاریخ 9 ژانویه 1865، کار اداری دولت سیار را نشان می‌دهد. این دولت از چیواوا همچنان ارتقای درجه نظامیان، پرداخت به بستگان زخمی‌ها و کشته‌ها و مبادله اسیران فرانسوی را مدیریت می‌کرد. اگر شما حکومت را فقط در پایتخت آن تصور می‌کنید، این کارها نشان می‌دهند که اداره امور چگونه در جای دیگری ادامه داشت.
خط زمانی
- 1806: خوارس در 21 مارس در سان پابلو گلاتائو به دنیا آمد.
- 1831–1853: به شورای شهر اواخاکا راه یافت، سپس نماینده مجلس ایالتی شد و سرانجام سانتا آنا او را تبعید کرد.
- 1855–1856: قانون خوارس امتیازات قضایی را محدود کرد؛ قانون لردو به املاک نهادها پرداخت.
- 1857–1858: طرح تاکوبایا قانون اساسی را به چالش کشید. خوارس بازداشت شد و سپس دولت موقت خود را تشکیل داد.
- 1859–1860: قوانین اصلاحات به اموال کلیسا، ازدواج مدنی، ثبت احوال و آزادی دین پرداختند.
- 1862: ارتش ساراگوسا در 5 مه حمله فرانسوی‌ها را در پوئبلا متوقف کرد.
- 1863–1865: خوارس پایتخت را ترک کرد و اداره حکومت را در شمال مکزیک ادامه داد.
- 1866: ناپلئون سوم در 31 ژانویه دستور عقب‌نشینی مرحله‌ای فرانسه را صادر کرد.
- 1867: ماکسیمیلیان در ژوئن اعدام شد. خوارس در ژوئیه به مکزیکوسیتی بازگشت.
- 1871–1872: دیاس علیه انتخاب دوباره رئیسجمهور شورش کرد. خوارس سال بعد، در زمان تصدی ریاستجمهوری، درگذشت.
پرسش‌های متداول
بنیتو خوارس که بود؟
او حقوقدان و سیاستمداری لیبرال با تبار زاپوتک بود که از 1858 تا 1872 ریاستجمهوری مکزیک را بر عهده داشت. او اصلاحات مربوط به روابط کلیسا و دولت را رهبری کرد و در دوران مداخله فرانسه حکومت جمهوری را حفظ کرد.
قوانین اصلاحات چه چیزهایی را تغییر دادند؟
این قوانین اختیارات نهادهای مدنی را در زمینه مالکیت، ازدواج و ثبت وقایع زندگی افراد گسترش دادند. همچنین آزادی دین را به رسمیت شناختند. قوانین پیشین نیز امتیازات قضایی ویژه روحانیان و نظامیان را محدود کرده بودند.
آیا خوارس فرمانده ارتش در پوئبلا بود؟
ژنرال ایگناسیو ساراگوسا فرمانده ارتش مکزیک بود که حمله فرانسوی‌ها را در 5 مه 1862 متوقف کرد. خوارس رهبری دولت جمهوری را بر عهده داشت.
چرا درگیری پس از 1867 ادامه یافت؟
اختیارات رئیسجمهور، شورشهای منطقهای و انتخاب دوباره رئیسجمهور همچنان محل اختلاف بودند. طرح نوریای دیاس، انتخاب دوباره خوارس را در 1871 به چالش کشید.
منابع
- INEHRM — بنیتو خوارس inehrm.gob.mx
- ویکی‌پدیای ترکی — بنیتو خوارس tr.wikipedia.org
- وزارت فرهنگ مکزیک — خوارس، بنیان‌گذار شایسته تقدیر دولت سکولار gob.mx
- INEHRM — قانون لردو constitucion1917.gob.mx
- آرشیو ملی مکزیک — مناقشه زمین در برابر قانون لردو gob.mx
- وزارت دفاع ملی مکزیک — جنگ اصلاحات gob.mx
- قانون اساسی 1917 — قوانین اصلاحات constitucion1917.gob.mx
- آرشیو ملی مکزیک — قوانین اصلاحات gob.mx
- CNDH — صدور قوانین اصلاحات cndh.org.mx
- آرشیو ملی مکزیک — دگرگونی دولت از طریق قوانین اصلاحات gob.mx
- وزارت امور خارجه ایالات متحده، دفتر تاریخ‌نگار — مداخله فرانسه در مکزیک history.state.gov
- وزارت دفاع ملی مکزیک — نبرد پوئبلا gob.mx
- ویکی‌پدیای انگلیسی — بنیتو خوارس en.wikipedia.org
- INEHRM — تصویرهایی از مکزیک inehrm.gob.mx
- مؤسسه پژوهش‌های حقوقی UNAM — مدرسه ملی مقدماتی و اصلاحات آموزشی ijpc245.juridicas.unam.mx
- وزارت دفاع ملی مکزیک — اعلام طرح نوریا gob.mx
FAQ
بنیتو خوارس که بود؟
بنیتو پابلو خوارس گارسیا، حقوقدان و سیاستمدار لیبرال با تبار زاپوتک، از 1858 تا 1872 رئیسجمهور مکزیک بود. او اصلاحات مربوط به روابط کلیسا و دولت را رهبری کرد و در دوران مداخله فرانسه حکومت جمهوری را حفظ کرد.
قوانین اصلاحات چه چیزهایی را تغییر دادند؟
این قوانین با ملیکردن اموال کلیسا، برقراری ازدواج مدنی، ثبت دولتی وقایع زندگی افراد و آزادی دین، اختیارات نهادهای مدنی را گسترش دادند. قوانین پیشین نیز امتیازات قضایی ویژه روحانیان و نظامیان را محدود کرده بودند.
آیا خوارس فرمانده ارتش مکزیک در نبرد پوئبلا بود؟
ژنرال ایگناسیو ساراگوسا فرمانده ارتش مکزیک بود که در 5 مه 1862 حمله فرانسوی‌ها را در پوئبلا متوقف کرد. خوارس رهبری دولت جمهوری را بر عهده داشت.
چرا ریاستجمهوری خوارس پس از 1867 همچنان محل اختلاف بود؟
تلاش او برای افزایش اختیارات رئیسجمهور، مخالفت لیبرالها را برانگیخت و شورشهای منطقهای نیز دولتش را به چالش کشیدند. انتخاب دوباره او همچنین باعث شد پورفیریو دیاس در 1871 طرح نوریا را اعلام کند.
Image: Benito Juárez 3.jpg — Israel Durán, CC BY-SA 3.0
