İznikdə qurulan dövlətdən Konyanın parlaq illərinə, Kösədağ məğlubiyyətindən bəyliklərə: iki yüz illik Anadolu Səlcuqlu tarixi.
Bu xronologiyadakı hər tarix keçid verdiyimiz məqalənin mənbələrə əsaslanan xronologiyasından götürülüb.
| Tarix | Hadisə | Məqalə |
|---|---|---|
| 1075–1080 | Süleyman şahın İznik mərkəzli dövləti formalaşır. Kültür Portalı 1077-ci ili göstərir. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1095 | I Aleksi Səlcuq türklərinə qarşı Qərbdən hərbi yardım istəyir. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 27 noyabr 1095 | II Urban Klermonda səlib yürüşünə çağırır. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 1096 | Əvvəl Xalq səlib yürüşünün iştirakçıları, sonra əsas səlibçi orduları şərqə yola düşür. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 21 oktyabr 1096 | I Qılınc Arslan Drakon vadisində Xalq səlib yürüşünün iştirakçılarını məğlub edir. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 1097 | İznik itirilir. Konya paytaxt olur. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 14 may 1097 | Nikeyanın mühasirəsi başlayır. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 18–19 iyun 1097 | Nikeya Bizans qüvvələrinə təhvil verilir. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 1 iyul 1097 | Dorileon döyüşü səlibçilərin qələbəsi ilə başa çatır. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 1097-ci ilin avqust ayının ortaları | Əsas ordu Konyaya çatır. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 20 oktyabr 1097 | Antioxiyanın mühasirəsi başlayır. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 1098 | Balduinin hakimiyyəti altında Urfa qraflığı qurulur. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 3 iyun 1098 | Antioxiya səlibçilərin əlinə keçir. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 28 iyun 1098 | Səlibçilər Antioxiyanın kənarında Kürboğanın ordusunu məğlub edirlər. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 15 iyul 1099 | Qüds alınır və ardınca qırğın törədilir. | Birinci səlib yürüşü: Nikeya, Dorileon, Antioxiya |
| 1107 | I Qılınc Arslan Xabur sahilindəki məğlubiyyətindən sonra boğulur. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1176 | II Qılınc Arslan Miriokefalonda Bizans ordusunu məğlub edir. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1176 | Manuel Konyanı hədəfləyən yürüşə başçılıq edir. Ordusu Lopadion (Uluabat) düşərgəsindən çıxaraq Qərbi Anadoludan keçir. | Miryokefalon döyüşü 1176: tarixi, yeri və nəticəsi |
| 1176, döyüşdən sonra | Sülh bağlanır. Qalaların dağıdılması şərti ilə ordunun geri çəkilməsinə icazə verilir. | Miryokefalon döyüşü 1176: tarixi, yeri və nəticəsi |
| 17 sentyabr 1176 | Miryokefalon döyüşü II Qılınc Arslanın qələbəsi ilə başa çatır. | Miryokefalon döyüşü 1176: tarixi, yeri və nəticəsi |
| 1177 | Bizans qüvvələri Hielion və Leymoxeyrdə Səlcuqlu ordusu üzərində qələbə qazanır. | Miryokefalon döyüşü 1176: tarixi, yeri və nəticəsi |
| Təxminən 1190–1192 | ehtimal olunan doğum aralığı; dəqiq tarix məlum deyil. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1205 | Tokat məliyi təyin edildi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1207 | Antalya alınır. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 30 sentyabr 1207 | Qəbul olunmuş doğum tarixi. Doğum yeri kimi həm Bəlx, həm də Vəxş göstərilir. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1211 | atasının ölümündən sonra qardaşı İzzəddin Keykavusla taxt uğrunda mübarizə apardı. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1212 | təslim oldu və Minşar qalasında həbsə salındı. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1214 | Sinop alınır. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1218 | Həkim xanının tikintisi başlayır. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1220–1237 | I Əlaəddin Keyqubadın hakimiyyəti. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1220 | həbsdən çıxarıldı və Anadolu Səlcuq sultanı kimi taxta çıxdı. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1221 və ya 1222 | Kalonorosu fəth etdi; şəhərin adı Alaiyə olaraq dəyişdirildi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1222 | Kalonoros alınır və adı Əlaiyyə olaraq dəyişdirilir. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1223 | nüfuzlu Səlcuq əmirlərini edam etdirdi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1226 | Alanyada Qırmızı qülləni tikdirdi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1227 | Malatyada Əyyubi şahzadəsi Məlikə Adilə xatunla evləndi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1228 | Ərzincan Məngücək qoluna son qoydu; Alanya tərsanəsini tikdirdi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 3 may 1228 | nazirliyin dərc etdiyi bioqrafiyaya görə, Mövlana və ailəsi onun dəvəti ilə Konyaya gəldi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 3 may 1228 | Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin göstərdiyi tarixə görə, ailə Karamandan gəlib Konyada məskunlaşır. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1229 | Aksaraydakı Sultan xan I Əlaəddin Keyqubadın əmri ilə tikilir. | Səlcuq karvansaraları: hər 40 kilometrdə İpək yolu otelləri |
| 1230 | Yassıçəməndə Cəlaləddin Xarəzmşahı məğlub etdi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1231 | Bəhaəddin Vələd vəfat edir. Rumi onun müəllimlik vəzifəsini tutur. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1232–1236 | Mədəniyyət Portalına görə, Kayseridəki Sultanhanı tikilir. | Səlcuq karvansaraları: hər 40 kilometrdə İpək yolu otelləri |
| 1237 | İzzəddin Qılınc Arslanı vəliəhd elan etdi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1237 | Konyada dəfn edildi; yerinə II Qiyasəddin Keyxosrov keçdi. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 31 may 1237 | TDV və türkcə Vikipediyaya görə, Kayseridə öldü; universitetin səhifəsi 1 iyun tarixini göstərir. | I Əlaəddin Keyqubad: Anadolu Səlcuqlarının qızıl dövrü |
| 1240–1241 | Konyada şir və günəş təsvirli dirhəm zərb edilir. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1240–1241 | Qaratay xanının həyəti tamamlanır. | Səlcuq karvansaraları: hər 40 kilometrdə İpək yolu otelləri |
| 1240 | Babailər üsyanını yatırmaq üçün Ərzurumdakı Səlcuq şərq ordusu geri çağırılır. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| 1242 | Baycu noyan Ərzurumu tutur və qarət edir. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| 1243 | Kösədağ məğlubiyyətindən sonra monqollara xərac ödənilməyə başlanır. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1243-cü ilin yazı | Səlcuq ordusu Qeysəriyyədə toplanır və Sivasdan keçərək Kösədağa doğru irəliləyir. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| 1243 (günü mübahisəlidir) | Səlcuqlar Kösədağda məğlub olur. Mənbələr 26 iyun, 1 iyul və ya 3 iyul tarixlərini göstərir. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| Döyüşdən sonra, 1243 | Monqollar Sivas, Qeysəriyyə və Ərzincan (Erzincan) üzərinə irəliləyir. Mühəzzibəddin Əlinin apardığı danışıqlar nəticəsində illik ödənişlər müqabilində sülh bağlanır. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| 15 noyabr 1244 | Rumi Konyada Şəms Təbrizi ilə tanış olur. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1249–1254 | Üç sultan taxtı bölüşür. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1253–1254 | Dənizlidəki Ağxanın əvvəlcə örtülü hissəsi, sonra həyəti tamamlanır. | Səlcuq karvansaraları: hər 40 kilometrdə İpək yolu otelləri |
| 1256-cı ildən sonra | Anadoluda monqol ağalığı Elxanilər hakimiyyəti kimi davam edir. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| Təxminən 1256 | Qaraman bəy Ərmənək və Mut ətrafında siyasi şəxsiyyət kimi önə çıxır. Bəylik onun adını alır. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1264 | Konyada İncə Minarəli mədrəsə tikilir. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 13 may 1264 | Məsnəvinin ikinci dəftərinin mətnində göstərilən tarix. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 17 dekabr 1273 | Rumi Konyada vəfat edir. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1274 | Məzarının üzərində ilk türbə tikilir. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1277-ci ilin mayı | Mehmet bəy Konyanı ələ keçirir. Siyavuşun sultanlıq cəhdi zamanı divanda türkcənin işlədilməsi haqqında qərar qəbul olunur. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1278 | Aksaraydakı Sultan xan yanğından sonra təmir edilərək genişləndirilir. | Səlcuq karvansaraları: hər 40 kilometrdə İpək yolu otelləri |
| 1278 | Mehmed bin Abdullah Konəvi (Mehmed bin Abdullah Konevî) muzeydə saxlanılan altıcildlik Məsnəvinin üzünü köçürür. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| XIII əsrin sonları | Türkmən bəyləri müstəqilliklərini elan etməyə başlayırlar. | Kösədağ döyüşü 1243: Səlcuqların monqollara məğlubiyyəti |
| 1308 | II Məsud ölür. Bu, dövlətin sonu üçün ümumən qəbul edilən tarixdir. | Rum sultanlığı: Konyadan idarə olunan türk dövləti |
| 1327 | Əbu Səid Bahadır xanın göndərdiyi Nisan kasası dərgaha çatır. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1382 | Qaramanda Xatuniyyə mədrəsəsi (Hatuniye Medresesi) tikilir. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1398 | İldırım Bəyazid Qaramanoğulları torpaqlarının böyük hissəsini ələ keçirir. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1402 | Ankara döyüşündən sonra Qaramanoğullarının hakimiyyəti bərpa olunur. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1444 | İbrahim bəy müqavilə ilə Osmanlı vassallığını qəbul edir. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1468 | Fateh Sultan Mehmetin hakimiyyəti dövründə Konya Osmanlı hakimiyyətinə keçir. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1474 | Qaramanoğullarının qalan bölgələri Osmanlı nəzarətinə keçir. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1487 | Mahmud bəy Hələbə qaçır. Sülalənin qalan hakimiyyəti başa çatır. | Qaramanoğulları: türkcəni rəsmi dil elan edən bəylik |
| 1565 | Yeni mərmər sənduqə hazırlanır. Ruminin taxta sənduqəsi atasının məzarı üzərinə köçürülür. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 1854 | Dərgahın ixtisaslaşmış kitabxanası yaradılır. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 25 fevral 2000 | Dənizli–Doğubayazıt marşrutundakı Səlcuq karvansaraları UNESCO-nun İlkin Siyahısına daxil edilir. | Səlcuq karvansaraları: hər 40 kilometrdə İpək yolu otelləri |
| 2005 | UNESCO Mövləvi səma mərasimini şah əsər elan edir. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 2008 | Səma mərasimi UNESCO-nun Reprezentativ Siyahısına daxil edilir. | Mövlana Rumi kimdir? Konyadakı türbəsi və Məsnəvinin hekayəsi |
| 22 avqust 2026 | Anadolu Agentliyi Bağırsak boğazında səth tədqiqatlarının davam etdiyini xəbər verir. | Miryokefalon döyüşü 1176: tarixi, yeri və nəticəsi |