Guernica’nın genişliği 776,6 santimetre. Bunu gözünüzde canlandırmak için evinizdeki en uzun duvarı ölçtüğünüzü düşünün: Picasso’nun tuvali yedi buçuk metreden geniştir. Yüksekliği ise 349,3 santimetredir.
Bu yazıda tablonun kimin eseri olduğunu, hangi olaydan doğduğunu ve neden yapıldığını öğreneceksiniz. Ayrıca Guernica’nın Paris’ten New York’a, oradan Madrid’e uzanan yolculuğunu ve bugün nerede sergilendiğini bulacaksınız.
Guernica tablosu nedir, kimin eseri?
Guernica, İspanyol ressam Pablo Picasso’nun 1937’de yaptığı tuval üzerine yağlı boya tablodur. Eser siyah, beyaz ve gri tonlarıyla tanınır. Reina Sofía Müzesi’nin açıklamasında bu yatay düzen, sinema ve basın fotoğrafçılığıyla ilişkilendirilir. Yani tablo, gazete sayfasında gördüğünüz bir haber karesinin dilini devasa bir ölçeğe taşır.
Eserin ölçüleri müzenin eser kaydında verilir: 349,3 santimetre yükseklik, 776,6 santimetre genişlik. Bu boyut, Picasso’nun tabloyu bir sergi pavyonunun duvarı için hazırlamasından gelir. Aşağıda göreceğiniz gibi, sipariş tam olarak bunu istiyordu.
Guernica ne demek, Gernika nerede?
Guernica, bir yer adıdır. İspanya’nın kuzeyindeki Bask Özerk Bölgesi’nin Biskay ilinde bir kasaba vardır. Baskçada bu kasabaya Gernika denir. Guernica ise aynı kasabanın İspanyolca adıdır. Uluslararası Fonetik Alfabe’de İspanyolca telaffuzu [ɡeɾˈnika] biçiminde gösterilir.
Kısacası tablonun adı, bir kasabanın adıdır. Picasso’nun bu adı seçmesinin nedeni, 1937’de o kasabaya yapılan hava saldırısıdır.
Guernica tablosunun hikâyesi: Sipariş ve değişen konu
İspanya Cumhuriyeti hükûmeti, Ocak 1937’de Picasso’ya büyük boyutlu bir resim sipariş etti. Resim, Paris Uluslararası Sergisi’nin İspanyol pavyonunda yer alacaktı. Picasso başlangıçta sanatçı atölyesini konu alan taslaklar üzerinde çalışıyordu.
Sonra Gernika bombardımanının haberleri geldi. Picasso konusunu değiştirdi. Atölye sahnelerinin yerini, bombalanan bir kasabanın yarattığı dehşet aldı. Bir işi ertelemeye çalışırken gelen bir haberin planlarınızı baştan aşağı değiştirdiği bir an yaşadıysanız, Picasso’nun o günkü durumunu az çok tahmin edebilirsiniz.
Gernika’da 26 Nisan 1937’de ne oldu?
26 Nisan 1937’de Alman ve İtalyan kuvvetleri, Franco’nun milliyetçi güçlerine destek amacıyla Gernika’yı bombaladı. Bu saldırı, Picasso’nun tablosuna esin verdi.
Gernika Barış Müzesi’nin kronolojisine göre ilk bombalar saat 16.20’de düştü. Bombardıman 19.40’ta sona erdi. Yani saldırı yaklaşık üç saat yirmi dakika sürdü. Müze, bu sürede 31–41 ton patlayıcı atıldığını bildirir. Yapıların yüzde 85,22’si yıkıldı.
Bu rakamlar, tablonun neden bu kadar güçlü bir çağrı olduğunu anlamanıza yardım eder. Bir kasabanın binalarının neredeyse tamamının, öğleden sonra ile akşam arasındaki saatlerde yıkıldığını düşünün.
Guernica nerede yapıldı?
Picasso, Guernica’yı Paris’te yaptı. Reina Sofía Müzesi, eserin yapım tarihini 1 Mayıs–4 Haziran 1937 olarak kaydeder. Bombardımandan sadece beş gün sonra başlayan bu çalışma, Paris sergisinin açılışına yetişmek zorundaydı.
Picasso, hazırlık sürecinde yaklaşık bir buçuk ay içinde elli kadar çizim ve eskiz üretti. Bu eskizler, kompozisyonun adım adım nasıl olgunlaştığını gösterir. Tablo tek bir ilhamla değil, bir yığın denemenin sonunda ortaya çıktı.
Guernica tablosu ne anlatıyor?
Tabloyu ilk kez görenler genellikle karmaşık bir sahneyle karşılaşır. Ana figürleri tek tek tanıyabilirsiniz:
- Tablonun solunda ölü çocuğunu tutan bir anne görülür.
- Merkezde yaralı bir at yer alır.
- Alt bölümde parçalanmış bir asker vardır.
- Acı çeken atın üzerinde bir elektrik ampulü bulunur.
- Sağ üst bölümde elinde yanan lamba taşıyan bir kadın görülür.
Reina Sofía’nın yorumuna göre Guernica, belirli bir bombardımanın birebir tasviri değildir. Daha çok savaşın barbarlığına ve dehşetine karşı genel bir çağrıdır. Bu yüzden tablo, tek bir olayın kaydından çok savaşın insanlara ve hayvanlara yaptığı şeyin anlatımı olarak okunur.
At ve boğa ne anlama geliyor?
Bu soruya tek bir cevap yoktur. Sanat tarihçisi Patricia Failing, boğanın Picasso’nun eserlerinde değişken anlamlar taşıdığını vurgular. Picasso ise bu figürleri açıklaması istendiğinde, onları at ve boğa olarak resmettiğini söylemiştir. Yani sanatçı kendi yorumunu dayatmamış, seyirciye alan bırakmıştır.
Guernica nerede sergileniyor?
Orijinal Guernica, Madrid’deki Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía’dadır. Müzenin güncel eser kaydı sergileme yerini 205.10 numaralı salon olarak belirtir. Madrid’e giderseniz tabloyu bu salonda görebilirsiniz.
Tablonun buraya gelişi uzun bir yolculuğun sonucudur. Aşağıdaki bölümde bu yolculuğu sırasıyla bulacaksınız.
Paris’ten New York’a
Guernica ilk kez Temmuz 1937’de Paris Uluslararası Sergisi’nin İspanyol pavyonunda halka gösterildi. Sonraki yıllarda yapılan uluslararası sergi gezileri, İspanya’daki savaş mağdurlarına yardım için para toplamak amacıyla kullanıldı. Tablo böylece sanat eseri olmanın yanında bir bağış kampanyasının yüzü oldu.
1939’dan itibaren eser, New York Modern Sanat Müzesi’nin (MoMA) koruması altında tutuldu. Picasso 1958’de tablonun MoMA’ya ödünç verilmesini, İspanya’da demokrasi yeniden kuruluncaya kadar süresiz uzattı.
Bir protesto simgesi
1960’ların sonlarında Leon Golub ve Rudolf Baranik gibi sanatçılar, Guernica’yı Vietnam Savaşı’na karşı protestolarında kullandı. Tablo, tek bir savaşın ötesine geçerek savaş karşıtı hareketlerin ortak görüntüsüne dönüştü.
Madrid’e dönüş
Guernica, 10 Eylül 1981’de Iberia uçağıyla Madrid’in Barajas Havalimanı’na getirildi. Tablo önce Casón del Buen Retiro’ya yerleştirildi. 1992’de ise Reina Sofía Müzesi’ne taşınarak müzenin kalıcı koleksiyonuna katıldı.
Kısa kronoloji
- Ocak 1937 İspanya Cumhuriyeti hükûmeti, Picasso’ya Paris sergisinin İspanyol pavyonu için resim sipariş etti.
- 26 Nisan 1937 Alman ve İtalyan kuvvetleri Gernika’yı bombaladı.
- 1 Mayıs–4 Haziran 1937 Picasso, Guernica’yı Paris’te hazırladı.
- Temmuz 1937 Guernica, Paris Uluslararası Sergisi’nde halka gösterildi.
- 1939 Eser, New York’taki MoMA’nın korumasına girdi.
- 1957 MoMA’da balmumu ve reçineyle sağlamlaştırma işlemi uygulandı.
- 1958 Picasso, ödünç süresini İspanya’da demokrasi yeniden kuruluncaya kadar uzattı.
- 28 Şubat 1974 Tony Shafrazi, tabloya kırmızı sprey boyayla saldırdı.
- 10 Eylül 1981 Guernica Madrid’e getirilerek Casón del Buen Retiro’ya yerleştirildi.
- 1992 Guernica, Reina Sofía Müzesi’ne taşındı.
Kitaplara girmeyen ayrıntılar
Tablonun ünlü yorumlarının yanında, yakın incelemelerden çıkan ayrıntılar da var. Reina Sofía’nın Gigapixel sayfası bunların çoğunu belgeler.
- Dora Maar’ın fotoğrafları: Fotoğrafçı Dora Maar, Picasso Guernica üzerinde çalışırken fotoğraflar çekti. Bu fotoğraflar, kompozisyonun geçirdiği değişiklikleri belgeler.
- Boğanın gizli gözleri: Kızılötesi inceleme, boğanın başında beyaz boya tabakası altında kalmış göz çizimlerini ortaya çıkardı.
- Yolculuğun izleri: Tablonun sık taşınması ve taşıma sırasında ruloya sarılması, boya ve hazırlık katmanlarında çatlaklara ve malzeme kayıplarına yol açtı.
- 1957 koruma işlemi: MoMA’da yapılan işlemde boya katmanlarını sağlamlaştırmak için ısıtılmış balmumu ve reçine karışımı kullanıldı.
- 1974 saldırısı: Tony Shafrazi, 28 Şubat 1974’te tabloya kırmızı spreyle ‘Kill lies all’ yazdı. 1962’de uygulanmış vernik, boyanın orijinale zarar vermeden temizlenmesini sağladı.
Bu ayrıntılar, Guernica’nın yalnızca bir fikir değil, aynı zamanda çok yıpranmış fiziksel bir nesne olduğunu gösterir. Müzelerde her tabloya aynı özeni neden gösterildiğini merak ediyorsanız, bu örnek iyi bir cevap sunar.
Sık sorulan sorular
Guernica kimin eseri?
Guernica, İspanyol ressam Pablo Picasso’nun 1937’de yaptığı tuval üzerine yağlı boya bir tablodur. Picasso eseri Paris’te hazırladı.
Guernica ne demek?
Guernica, İspanya’nın kuzeyindeki Bask Özerk Bölgesi’nin Biskay ilinde bulunan Gernika kasabasının İspanyolca adıdır. Baskçada kasaba Gernika diye anılır.
Guernica tablosu nerede sergileniyor?
Orijinal tablo Madrid’deki Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía’dadır. Müzenin güncel eser kaydı sergileme yerini 205.10 numaralı salon olarak belirtir.
Guernica nerede yapıldı?
Picasso tabloyu Paris’te yaptı. Reina Sofía Müzesi yapım tarihini 1 Mayıs–4 Haziran 1937 olarak kaydeder.
Guernica tablosu ne anlatıyor?
Reina Sofía’nın yorumuna göre tablo, belirli bir bombardımanın birebir tasviri olmaktan çok savaşın barbarlığına ve dehşetine karşı genel bir çağrıdır. Gernika’nın bombalanması ise esin kaynağı oldu.
Kaynaklar
- Vikipedi — Guernica (tablo) tr.wikipedia.org
- Museo Reina Sofía — Guernica museoreinasofia.es
- Wikipedia — Guernica en.wikipedia.org
- Wikipedia — Guernica (Picasso) en.wikipedia.org
- Museo Reina Sofía — Rethinking Guernica guernica.museoreinasofia.es
- Museo de la Paz de Gernika — El Bombardeo de Gernika museodelapaz.eus
- Museo Reina Sofía — Guernica’nın İspanya’ya gelişinin 35. yılı museoreinasofia.es
- Museo Reina Sofía — Gigapixel guernica.museoreinasofia.es
Görsel: Guernica reproduction on tiled wall, Guernica, Spain (PPL3-Altered) julesvernex2.jpg — Jules Verne Times Two, CC BY-SA 4.0
