Mete Han’ın bozkır devletinden Orhun yazıtlarına, Dandanakan’dan Malazgirt’e: Türklerin Anadolu’ya uzanan bin iki yüz yılı aşkın yolu.
Bu çizelgedeki her tarih, bağlantı verdiğimiz makalenin kaynaklı kronolojisinden alındı.
| Tarih | Olay | Makale |
|---|---|---|
| MÖ 209 | Mete, babası Teoman'ın ardından şanyu oldu. | Mete Han Kimdir? Baideng Kuşatması ve Heqin Anlaşması |
| MÖ 200 | Han İmparatoru Gaozu, Baideng'de Mete'nin kuvvetlerince kuşatıldı. | Mete Han Kimdir? Baideng Kuşatması ve Heqin Anlaşması |
| MÖ 198 | Evlilik ittifakı ve yıllık mal teslimatları içeren heqin anlaşması resmileştirildi. | Mete Han Kimdir? Baideng Kuşatması ve Heqin Anlaşması |
| MÖ 192 | Mete, İmparatoriçe Lü'ye evlenme önerisi içeren mektubunu gönderdi. | Mete Han Kimdir? Baideng Kuşatması ve Heqin Anlaşması |
| MÖ 176 | Mete'nin Yüeçiler ve batıdaki topluluklar üzerindeki üstünlüğü kayıtlara geçti. | Mete Han Kimdir? Baideng Kuşatması ve Heqin Anlaşması |
| MÖ 174 | Mete öldü, yerine oğlu Laoşang geçti. | Mete Han Kimdir? Baideng Kuşatması ve Heqin Anlaşması |
| 434 | Rugila öldü; Attila ve Bleda ortak yönetime geçti. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 439 | Sui Kitabı'na göre Kuzey Liang'ın yıkılmasının ardından 500 Aşina ailesi Rouran egemenliğine sığındı. | Asena ve Bozkurt: Kurttan Türeyiş Efsanesi Nereden Geliyor |
| 441 | Attila ve Bleda Doğu Roma'nın Balkan eyaletlerine saldırdı. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| Yaklaşık 445 | Bleda öldü; Attila tek hükümdar oldu. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 447 | Attila Balkanlara yeniden sefer düzenledi. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 451 | Galya seferi Katalaunum Ovası'nda durduruldu. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 452 | İtalya istilası; Aquileia ve Milano yağmalandı; geleneksel anlatıya göre Papa Leo ile görüşme. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 453 | Attila, İldiko ile evlendiği gece öldü. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 454 | Nedao Savaşı; Ardaric'in ittifakı Hunları yendi, Ellac öldü. | Attila: Avrupa’yı titreten Hun hükümdarı kimdi? |
| 460 | Konstantinov ve diğerlerinin yorumuna göre Aşina grubu Altaylara yerleşti. | Asena ve Bozkurt: Kurttan Türeyiş Efsanesi Nereden Geliyor |
| 552 | Aşina ailesinden Bumın Kağan Göktürk devletini kurdu. | Asena ve Bozkurt: Kurttan Türeyiş Efsanesi Nereden Geliyor |
| 689–690 civarı | Çoyren Yazıtı için önerilen tarih; büyük Orhun anıtlarından daha eski bir Türkçe yazılı örneğe işaret eder | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 716–734 arası | Tonyukuk Yazıtı için TDV İslâm Ansiklopedisi'nin aktardığı tahmini dikiliş aralığı | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 731 | Kül Tigin öldü | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 732 | Kül Tigin Yazıtı dikildi | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 734 | Bilge Kağan öldü | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 735 | Bilge Kağan Yazıtı dikildi | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 742 | Uygur, Karluk ve Basmıl ittifakı İkinci Türk Kağanlığı'na karşı ayaklandı. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 744 | Kutluğ Bilge Kül Kağan önderliğinde Uygur Kağanlığı kuruldu. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 747–759 | Bayan Çor hüküm sürdü. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 757–758 | Şine-Usu Yazıtı'nın aktardığı Bay-Balık şehri inşa edildi. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 759 | Moyen Çor adına Şine-Usu Yazıtı dikildi. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| Yaklaşık 762 | Bögü Kağan Maniheizm'i benimsedi. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 840 | Kırgızlar başkenti yıktı; Uygur gruplarının göçleri başladı. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 840 | Karahanlı hanedanının geleneksel başlangıç tarihi | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 920 veya 945 | Satuk Buğra Han’ın Müslüman oluşu için verilen alternatif tarihler | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 922 | Abbâsî heyetinin İdil Bulgar ülkesine ulaşması | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 955 | Satuk Buğra Han’ın ölümü | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 960 | “200 bin çadır Türk” rivayeti; Karahanlı bağlantısı bir yorumdur | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 992 | Buhara’nın geçici olarak ele geçirilmesi | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 999 | Sâmânî topraklarının Karahanlılarla Gazneliler arasında paylaşılması | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 1006 | Hoten’in Karahanlı egemenliğine girmesi | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 1035 | Selçuklular Gaznelilere karşı zafer kazandı. | Dandanakan Savaşı 1040: Çölde Doğan Selçuklu Devleti |
| 1038 | Yeni bir Selçuklu zaferi, Gaznelilerin Horasan'daki konumunu sarstı. | Dandanakan Savaşı 1040: Çölde Doğan Selçuklu Devleti |
| Haziran 1039 | Talhâb çarpışmasının ardından Selçuklular çöllere çekildi. | Dandanakan Savaşı 1040: Çölde Doğan Selçuklu Devleti |
| 1040, zaferin ardından | Tuğrul Bey hükümdar ilan edildi ve zafer, Abbâsî Halifesi'ne fetihnâmeyle bildirildi. | Dandanakan Savaşı 1040: Çölde Doğan Selçuklu Devleti |
| 1040, zafer sonrası düzenleme | Çağrı Bey'in Horasan'daki yönetim merkezi Merv oldu. | Dandanakan Savaşı 1040: Çölde Doğan Selçuklu Devleti |
| 23 Mayıs 1040 | Encyclopaedia Iranica'nın tarihlemesine göre Dandanakan zaferi kazanıldı. | Dandanakan Savaşı 1040: Çölde Doğan Selçuklu Devleti |
| 1041-1042 | Doğu ve Batı kağanlıklarının ayrılması | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 1068–1069 | IV. Romanos, Anadolu'daki Türk akınlarına karşı doğu seferlerine çıktı . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 1069-1070 | Kutadgu Bilig’in Kaşgar’da tamamlanması | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 1071 | Alparslan, Bizans ilerleyişi üzerine Fâtımîlere karşı seferinden kuzeye yöneldi . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 1071 | Romanos serbest bırakıldı; Bizans'ta yerine VII. Mikhail geçirildi . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 26 Ağustos 1071 | Malazgirt Muharebesi Selçuklu zaferiyle bitti, Romanos esir düştü . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 1074 | Dîvânu Lugāti’t-Türk’ün Bağdat’ta derlenmesi | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 1141 | Katvan Savaşı’nda Karahıtayların zaferi | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| 13–14. yüzyıllar | Araştırılan Eski Uygur baskı külliyatının ait olduğu dönem. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 1212 | Osman Han’ın öldürülmesi ve Batı Karahanlı yönetiminin sonu | Karahanlılar: İslamiyet’i Benimseyen İlk Türk Devleti mi? |
| Yaklaşık 1300 | Dunhuang'da bulunan Uygur hareketli baskı harflerinin tarihlendiği dönem. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 1889 | Yadrintsev'in heyeti Kül Tigin ve Bilge Kağan anıtlarını buldu | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 1893 | Vilhelm Thomsen Eski Türk yazısını çözdü | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 1922 | Ziya Gökalp, Küçük Mecmua'da Asena adını kurt anlamıyla açıkladı. | Asena ve Bozkurt: Kurttan Türeyiş Efsanesi Nereden Geliyor |
| 1930 | E. Denison Ross'un İngilizce çevirisi yayımlandı | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 1958 | Kül Tigin anıt alanında Kül Tigin'e ve eşine atfedilen heykel başları bulundu | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 2004 | Orhun Vadisi Kültürel Peyzajı UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 2004 | Ordu-Balık'ı içeren Orhon Vadisi Kültürel Peyzajı UNESCO listesine alındı. | Uygur Kağanlığı: 744’te Kurulan Bozkır Devleti ve Başkenti |
| 2008 | TİKA'nın desteğiyle Höşöö Tsaydam Müzesi kuruldu | Orhun Yazıtları Nerede, Kime Ait? Kül Tigin ve Bilge Kağan |
| 2018 | Peter B. Golden, Göktürk köken anlatılarını akademik bir makalede karşılaştırdı. | Asena ve Bozkurt: Kurttan Türeyiş Efsanesi Nereden Geliyor |
| 17 Mart 2018 | Bakanlık kaydına göre Tarihi Milli Park ilan edildi . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 2020 | Savaş alanını belirlemeye yönelik tarihî ve arkeolojik yüzey araştırma projesi başladı . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 2025 | Buluntuların üç boyutlu dijital belgelenmesine başlandı . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |
| 25 Ağustos 2026 | Yedinci sezonda yaklaşık 380 ok ucu ve toplam 1.000'e yakın metal obje bulunduğu açıklandı . | Malazgirt Meydan Muharebesi 1071: Savaş ve Kazı Bulguları |