احتمالاً شما واژه بیکینی را از ساحل و مایو می‌شناسید. کمتر کسی می‌داند که بیکینی نام یک مکان واقعی هم هست: حلقه‌ای از جزایر مرجانی در اقیانوس آرام. آنجا محل انجام 23 آزمایش هستهای آمریکا بود. در این مقاله می‌خوانید بیکینی کجاست، چه اتفاقی در آن افتاد و چطور نامش روی یک مایو ماند.
آبسنگ بیکینی کجاست؟
آبسنگ بیکینی یک آبسنگ حلقوی مرجانی در جزایر مارشال، در اقیانوس آرام است. این آبسنگ در شمال زنجیره رالیک قرار دارد. فاصله بیکینی تا ماجورو، پایتخت این کشور، حدود 850 کیلومتر به‌سمت شمال غربی است.
اگر می‌خواهید آن را روی نقشه پیدا کنید، مختصاتش حدود 11.6° عرض شمالی و 165.4° طول شرقی است. این آبسنگ از 23 جزیره تشکیل شده که دور یک تالاب مرکزی قرار گرفته‌اند. در عکس‌های هوایی، همین حلقه خشکی را دور آب‌های آرام می‌بینید.
آب‌وهوا گرم و مرطوب است. دما در سراسر سال تقریباً بین 27 تا 29 درجه سانتی‌گراد می‌ماند. فصل بارندگی از مه تا دسامبر ادامه دارد.
جزیره و نام آن
واژه بیکینی از زبان مارشالی آمده است. ریشه آن «پیکینی» است، به‌معنای «جای نارگیل‌ها». این معنا را به خاطر بسپارید؛ نارگیل‌ها در ادامه این داستان دوباره نقش پیدا میکنند.
پیش از آزمایش‌ها، مردم در این آبسنگ زندگی می‌کردند. در مارس 1946، نیروی دریایی آمریکا 167 ساکن بیکینی را به آبسنگ رونگریک منتقل کرد. با این جابه‌جایی، آبسنگ برای آزمایش‌های هستهای تخلیه شد.
آزمایش هستهای آبسنگ بیکینی: عملیات کراس‌رودز
نخستین آزمایش‌ها در سال 1946 و در چارچوب عملیات کراس‌رودز انجام شدند. هدف، بررسی تأثیر سلاح‌های هستهای بر کشتی‌ها و تجهیزات نظامی بود. نیروی دریایی برای این کار بیش از 90 کشتی هدف را در تالاب مستقر کرد.
آزمایش ایبل در 1 ژوئیه 1946 انجام شد. بمب در ارتفاع حدود 158 متری بالای ناوگان هدف منفجر شد.
آزمایش بیکر در 25 ژوئیه 1946 انجام گرفت. این بار بمب حدود 27 متر زیر سطح آب منفجر شد. انفجار، آب آلوده به مواد پرتوزا را روی ناوگان هدف پاشید. ناو هواپیمابر یواس‌اس ساراتوگا نیز در این انفجار غرق شد.
جزئیاتی هم هست که کمتر در خلاصه‌ها می‌آید: روی کشتی‌های هدف حیوان گذاشته بودند. دانشمندان می‌خواستند بدانند انفجارهای هستهای چه اثری بر موجودات زنده دارند.
بمب آبسنگ بیکینی: کسل براوو
آزمایش‌ها در سال 1946 متوقف نشدند. آمریکا در مجموع، بین سال‌های 1946 و 1958، تعداد 23 آزمایش هستهای در بیکینی انجام داد. این رقم با مجموع آزمایش‌های جزایر مارشال فرق دارد. در سراسر جزایر مارشال 67 آزمایش انجام شد که بیشتر در بیکینی و انوتاک متمرکز بودند.
قدرتمندترین آن‌ها در 1 مارس 1954 انجام شد. قدرت انفجار کسل براوو به 15 مگاتن رسید. این آزمایش همچنان قدرتمندترین آزمایش هستهای است که آمریکا تاکنون انجام داده است.
قدرت انفجار بسیار فراتر از برآوردها بود. برنامه‌ریزان حدود 6 مگاتن را پیش‌بینی کرده بودند. قدرت واقعی حدود 2.5 برابر این رقم بود.
بارش رادیواکتیو به افرادی رسید که قرار نبود در محدوده آن باشند. ساکنان جزایر مارشال، نظامیان آمریکایی و خدمه قایق ماهیگیری ژاپنی لاکی دراگون، همگی در معرض مواد پرتوزا قرار گرفتند.
آژانس هستهای دفاعی، قطر دهانه براوو را حدود 1,829 متر و عمق آن را 73 متر ثبت کرد. برای تصور ابعادش، شما حفره‌ای را در نظر بگیرید که عرض آن تقریباً دو کیلومتر است.
آبسنگ بیکینی قبل و بعد از آزمایش‌ها
قبل: آب‌سنگی با 23 جزیره در اطراف یک تالاب، با 167 ساکن که آن را جای نارگیل‌ها می‌دانستند.
بعد: تالابی که بیش از 90 کشتی هدف در آن مستقر شده بود، دهانه‌ای عمیق بر اثر انفجار براوو و زمینی آلوده به مواد پرتوزا.
جزیره‌نشینان تلاش کردند برگردند. در اوت 1968، رئیس‌جمهور لیندون بی. جانسون اعلام کرد که مردم بیکینی دوباره در آبسنگ خودشان اسکان داده خواهند شد. بین سال‌های 1972 و 1974، تعداد 125 نفر بازگشتند. این تلاش دوام نیاورد. در اوت 1978، بهدلیل نگرانی از پرتوگیری، 140 نفر دوباره آنجا را ترک کردند.
بخشی از دلیل به غذا برمی‌گردد. یکی از مسیرهای اصلی پرتوگیری ساکنان دائمی، ورود سزیم-137 به بدن از راه مصرف نارگیل، میوه درخت نان و پاندانوس محلی است. پژوهشی که در سال 2019 در PNAS منتشر شد، بیش از 200 میوه را بررسی کرد. این میوه‌ها در سال 2017 از 11 جزیره در چهار آبسنگ جمع‌آوری شده بودند. این پژوهش، بیشترین نگرانی درباره ایمنی مواد غذایی را برای جزیره بیکینی گزارش کرد.
پژوهش دانشگاه کلمبیا در سال‌های 2017–2019، میزان تابش گامای خارجی را در نزدیکی مرکز جزیره بیکینی اندازه گرفت. این میزان در بعضی نقاط به 640 میلی‌رم در سال می‌رسید.
بیکینی: نام آبسنگ چطور روی مایو ماند؟
داستان مایو تنها چهار روز پس از آزمایش ایبل آغاز میشود. در 5 ژوئیه 1946، لویی رئار، طراح فرانسوی، یک مایوی دوتکه را در پاریس معرفی کرد. او نام آبسنگ بیکینی را روی آن گذاشت؛ جایی که به‌تازگی به‌خاطر آزمایش هستهای خبرساز شده بود. نخستین نمایش رسمی این طرح در استخر مولیتور پاریس برگزار شد.
رئار با مشکلی روبه‌رو بود. هیچ مدل حرفه‌ای مایو حاضر نبود طرح او را بپوشد. او برای نخستین نمایش، میشلین برناردینی، یک رقصنده، را استخدام کرد.
اینکه چه کسی بیکینی را ابداع کرد، هنوز محل بحث است. به‌گفته موزه متروپولیتن، هم ژاک هایم و هم لویی رئار در سال 1946 ادعای پیشگامی داشتند. رئار طرح خودش را به ثبت اختراع رساند.
دفعه بعد که شما برای تعطیلات تابستانی مایوی دوتکه در چمدان می‌گذارید، به یاد بیاورید نامش از کجا آمده است. این نام آب‌سنگی است که در مارس 1946 از ساکنانش خالی شد.
خط زمانی
- مارس 1946: پیش از آزمایش‌ها، 167 ساکن بیکینی به رونگریک منتقل می‌شوند.
- 1 ژوئیه 1946: آزمایش ایبل در چارچوب عملیات کراس‌رودز انجام میشود.
- 5 ژوئیه 1946: لویی رئار در پاریس مایویی را معرفی می‌کند که نام آبسنگ بیکینی را بر آن گذاشته است.
- 25 ژوئیه 1946: بمب بیکر زیر آب، در تالاب بیکینی منفجر میشود.
- 1 مارس 1954: کسل براوو انفجاری با قدرت 15 مگاتن و بارش رادیواکتیو گسترده ایجاد می‌کند.
- 1958: آزمایش‌های هستهای در بیکینی پایان می‌یابد.
- اوت 1968: لیندون بی. جانسون طرح اسکان مجدد مردم بیکینی را اعلام می‌کند.
- 1972–1974: تعداد 125 نفر به بیکینی بازمی‌گردند.
- اوت 1978: نگرانی از پرتوگیری به تخلیه دوم منجر میشود.
- 2010: محوطه آزمایش‌های هستهای آبسنگ بیکینی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت میشود.
- 2019: پژوهش PNAS درباره سزیم-137 در میوه‌های بیکینی منتشر میشود.
جزئیاتی که در راهنماهای سفر پیدا نمی‌کنید
- پرچم، تعداد جزیره‌ها را نشان می‌دهد. پرچم بیکینی 23 ستاره سفید دارد که نماد جزیره‌های این آب‌سنگ‌اند. سه ستاره سیاه در قسمت بالا سمت راست، نماینده بخش‌هایی از جزیره‌ها هستند که در آزمایش براوو در سال 1954 نابود شدند.
- تابوت هستهای در بیکینی نیست. مردم عبارت «تابوت هستهای آبسنگ بیکینی» را جستوجو میکنند. منظورشان گنبد رونیت است. این سازه برای محصور کردن پسماندهای پرتوزا ساخته شده و در جزیره رونیت، در آبسنگ انوتاک و داخل دهانه کاکتوس قرار دارد. این سازه در بیکینی نیست.
- حیوانات هم بخشی از آزمایش بودند. در عملیات کراس‌رودز، برای بررسی آثار زیستی انفجارها، حیوانات را روی کشتی‌های هدف قرار دادند.
- نام بیکینی به نارگیل‌ها برمی‌گردد. پیکینی یعنی «جای نارگیل‌ها». نارگیل همچنین یکی از راه‌های اصلی ورود سزیم-137 به بدن کسانی است که به‌طور دائمی آنجا زندگی میکنند.
آبسنگ بیکینی امروز
آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور، بیکینی را عمدتاً خالی از سکنه توصیف می‌کند. گروه کوچکی از کارکنان نگهداری، از زیرساخت‌ها مراقبت میکنند. قایق‌های تورهای سازمان‌یافته غواصی هم در این آبسنگ توقف میکنند.
در سال 2010، محوطه آزمایش‌های هستهای آبسنگ بیکینی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. این نخستین محوطه جزایر مارشال بود که وارد این فهرست شد.
پس بیکینی دو داستان دارد. یکی داستان حلقه‌ای مرجانی و مردمی است که روی آن زندگی می‌کردند. دیگری داستان واژه‌ای است که در سال 1946 از اقیانوس آرام بیرون رفت و سر از برچسب مایوها درآورد.
پرسش‌های متداول
آبسنگ بیکینی کجاست؟
بیکینی یک آبسنگ حلقوی مرجانی در شمال زنجیره رالیک در جزایر مارشال است که حدود 850 کیلومتر در شمال غربی ماجورو قرار دارد.
چند آزمایش هستهای در آبسنگ بیکینی انجام شد؟
آمریکا بین سال‌های 1946 و 1958، تعداد 23 آزمایش در آنجا انجام داد. در مجموع جزایر مارشال 67 آزمایش انجام شد که بیشتر در بیکینی و انوتاک بودند.
چرا به این مایو بیکینی میگویند؟
لویی رئار در 5 ژوئیه 1946 آن را در پاریس معرفی کرد و نام آب‌سنگی را روی آن گذاشت که چهار روز پیشتر بهدلیل آزمایش هستهای خبرساز شده بود.
آیا سازهای که «تابوت هستهای بیکینی» نامیده میشود، در بیکینی است؟
خیر. این سازه همان گنبد رونیت در جزیره رونیت، در آبسنگ انوتاک است.
آیا امروز می‌توان در آبسنگ بیکینی زندگی کرد؟
این آبسنگ عمدتاً خالی از سکنه است. تلاش برای اسکان مجدد در سال‌های 1972–1974، در سال 1978 بهدلیل نگرانی از پرتوگیری با تخلیه دوم پایان یافت.
منابع
- ویکی‌پدیا — آبسنگ بیکینی en.wikipedia.org
- ویکی‌پدیای ترکی — آبسنگ بیکینی tr.wikipedia.org
- آرشیو امنیت ملی دانشگاه جرج واشینگتن — عملیات کراس‌رودز nsarchive.gwu.edu
- آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور — آبسنگ بیکینی marshallislands.llnl.gov
- دانشگاه کلمبیا — مطالعات پرتوشناختی جزایر مارشال k1project.columbia.edu
- فرماندهی تاریخ و میراث نیروی دریایی — برگه اطلاعات عملیات کراس‌رودز history.navy.mil
- فرماندهی تاریخ و میراث نیروی دریایی — عملیات کراس‌رودز history.navy.mil
- مجله اسمیتسونین — چگونه تابستان آزمایش بمب اتمی، بیکینی را به یک پدیده تبدیل کرد smithsonianmag.com
- موزه هنر متروپولیتن — بیکینی metmuseum.org
- آرشیو امنیت ملی دانشگاه جرج واشینگتن — هفتادمین سالگرد کسل براوو nsarchive.gwu.edu
- آژانس هستهای دفاعی — گردآوری داده‌های بارش رادیواکتیو محلی، کسل براوو dtra.mil
- مجلس نمایندگان آمریکا — جلسه استماع درباره مطالبات هستهای و اسکان مجدد در جزایر مارشال govinfo.gov
- PNAS / PubMed — اندازه‌گیری در محل آلودگی سزیم-137 در میوه‌ها pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- یونسکو — محوطه آزمایش‌های هستهای آبسنگ بیکینی whc.unesco.org
- وزارت انرژی آمریکا — برنامه جزایر مارشال energy.gov
Image: Operation Crossroads Baker Edit.jpg — Original: United States Department of Defense (either the U, Public domain
