از بیلیکی کوچک در سوگوت تا امپراتوری ششصدساله: بنیان‌گذاری، فتوحات، بحران‌ها، اصلاحات و آخرین سلطان، در ده ایستگاه.
هر تاریخ در این خط زمانی از خط زمانیِ مستند به منابعِ مقاله‌ای گرفته شده که به آن پیوند داده‌ایم.
| تاریخ | رویداد | مقاله |
|---|---|---|
| حدود 1254–1258 | گمان می‌رود عثمان در سوگوت به دنیا آمده باشد. درباره سال دقیق اختلاف نظر وجود دارد. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| حدود 1281 | تاریخ رایج اما تأییدنشدهٔ تولد اورخان غازی در سوگوت. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1285–1286 | بر اساس گاه‌شماری اینالجق، درگیری‌هایی با فرمانروای اینه‌گول در مسیر سوگوت–دومانیچ رخ می‌دهد. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1299 | تاریخ سنتی تأسیس دولت عثمانی. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| قرن چهاردهم | سپاه در دوران اورخان بیگ و مراد اول شکل می‌گیرد. سال دقیق محل اختلاف است. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 27 ژوئیه 1302 | پیروزی در بافئوس؛ نقطه عطف پیشنهادی اینالجق برای تأسیس دولت. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| بهار 1303 | در گاه‌شماری اینالجق، محاصره بورسا پس از پیروزی دیمبوس رخ می‌دهد. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1304 | در گاه‌شماری اینالجق، لفکه و گیوه فتح می‌شوند. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| سپتامبر 1323 | وقف‌نامه آسپورچا خاتون تنظیم می‌شود. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1324 | مرگ عثمان، بر اساس تاریخ‌گذاری اینالجق از روی وقف‌نامه‌ها. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1324 | وقف‌نامه‌ای از این نظر پشتیبانی می‌کند که او در این زمان فرمانروا بوده است. وقایع‌نامه‌ها سال 1326 را ذکر می‌کنند. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 8–18 مارس 1324 | وقف‌نامه مکجه، اعضای خانواده عثمان را ثبت می‌کند. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1326 | اورخان بورسا را فتح می‌کند. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 6 آوریل 1326 | بورسا پس از محاصره‌ای طولانی تسلیم می‌شود و پایتخت عثمانی می‌شود. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1327 | سکه‌های نقره به نام او در بورسا ضرب می‌شود. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1331 | اورخان ایزنیک را فتح می‌کند. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1331 | ایزنیک به قلمرو عثمانی می‌پیوندد. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1333 | ابن بطوطه از بورسا دیدن می‌کند. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1337 | ایزمیت زیر فرمان عثمانی قرار می‌گیرد. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1339–1340 | تاریخ ساختی که در کتیبهٔ مسجد اورخان غازی آمده است. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| مارس 1362 | اورخان غازی در بورسا درگذشت؛ مراد یکم فرمانروا می‌شود. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 28 ژوئیه 1402 | بایزید در آنکارا شکست می‌خورد و اسیر می‌شود. دوران فترت آغاز می‌شود. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| بهار 1403 | محمد در اولوبات عیسی را شکست می‌دهد و بورسا را می‌گیرد. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 1403 | پیمان سلیمان، تسالونیکی (Selânik) را به بیزانس واگذار می‌کند. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| سپتامبر 1403 | بنا بر گزارش کلاویخو، عیسی دیگر زنده نیست. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| مارس 1404 | سلیمان بورسا را می‌گیرد. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 13 فوریه 1410 | موسی نیروهای سلیمان را در یانبولو شکست می‌دهد. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 15 ژوئن 1410 | سلیمان موسی را در کوسمیدیون شکست می‌دهد. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| پاییز 1411 | موسی استانبول را محاصره می‌کند، اما موفق نمی‌شود. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 17 فوریه 1411 | موسی در ادرنه اعلام فرمانروایی می‌کند. سلیمان کشته می‌شود. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 5 ژوئیه 1413 | محمد در چامورلو پیروز می‌شود. دوران فترت پایان می‌یابد. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 1414 | مسجد قدیم ادرنه که ساخت آن را سلیمان آغاز کرده بود، در دوران حکومت محمد تکمیل می‌شود. | دوران فترت عثمانی: جنگ چهار برادر برای تخت سلطنت |
| 30 مارس 1432 | در ادرنه به دنیا آمد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1443 | به‌عنوان حاکم به مانیسا فرستاده شد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1444-1446 | نخستین دورهٔ سلطنت. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1446 | شورش بوچوک‌تپه در ادرنه رخ می‌دهد. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 1451 | برای دومین بار بر تخت عثمانی نشست. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1452 | قلعهٔ روملی حصار را ساخت. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1453 | ینی‌چری‌ها در فتح استانبول شرکت می‌کنند. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 6 آوریل 1453 | محاصرهٔ قسطنطنیه آغاز شد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 22 آوریل 1453 | بخشی از ناوگان عثمانی از روی خشکی به شاخ طلایی منتقل شد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 29 مه 1453 | قسطنطنیه سقوط کرد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1456 | محاصرهٔ بلگراد شکست خورد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1461 | امپراتوری ترابزون پایان یافت. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1462 | لشکرکشی به والاچیا علیه ولاد سوم. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 11 اوت 1473 | اوزون حسن در اوتلوق‌بلی شکست خورد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1478 | ساخت کاخ توپکاپی در دورهٔ محمد به پایان رسید. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1480 | جنتیله بلینی (Gentile Bellini) پرترهٔ او را کشید. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| اواخر سده پانزدهم | تولد در آغیرناس، نزدیک قیصریه. درباره سال دقیق اختلاف نظر وجود دارد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 3 مه 1481 | در هونکارچایری درگذشت؛ بایزید دوم جانشین او شد. | سلطان محمد فاتح: زندگی سلطانی که قسطنطنیه را فتح کرد |
| 1512–1520 | در دوره سلطنت سلیم اول به خدمت گرفته شد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1521 | عثمانی‌ها بلگراد را فتح می‌کنند. این شهر به پایگاه مقدم عملیات علیه مجارستان تبدیل می‌شود. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 1521 | در لشکرکشی بلگراد شرکت کرد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1522 | در لشکرکشی رودس شرکت کرد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1525 | پس از اسارت فرانسوای اول در پاویا، فرانسه از عثمانی کمک می‌خواهد. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 21 اوت 1526 | ارتش عثمانی از روی پلی شناور از رود دراوا می‌گذرد. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 29 اوت 1526 | ارتش سلطنتی مجارستان در موهاچ شکست می‌خورد. لایوش دوم هنگام فرار غرق می‌شود. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 11 سپتامبر 1526 | سلیمان وارد بودا می‌شود. ارتش بعداً شهر را ترک می‌کند. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 10 نوامبر 1526 | یانوش ساپویایی به پادشاهی مجارستان انتخاب می‌شود. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 17 دسامبر 1526 | مجمعی رقیب، فردیناند را به پادشاهی انتخاب می‌کند. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 1529 | نخستین محاصره وین به دست عثمانی بدون تصرف شهر پایان می‌یابد. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 1530 | وین ساخت استحکامات مدرن را آغاز می‌کند. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 1534 | به روایت خودش، در جریان لشکرکشی عراقین، سه کشتی پارویی جنگی در تاتوان ساخت. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1538 | پل روی رود پروت را برای ارتش ساخت. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1538 | طبق اعلام وزارت فرهنگ و گردشگری، معمارباشی شد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1541 | تقسیم مجارستان به سه منطقه سیاسی شکل روشنی پیدا می‌کند. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 1550–1557 | مسجد سلیمانیه در استانبول ساخته شد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| میانه قرن شانزدهم | سلاح گرم به سلاح اصلی بیشتر ینی‌چری‌ها تبدیل می‌شود. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 1568 | ساخت مسجد سلیمیه در ادرنه آغاز شد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1574–1575 | سلیمیه تکمیل شد؛ منابع این دو سال متفاوت را ذکر می‌کنند. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1586–1587 | گمان می‌رود تذکرةالبنیان در این بازه نوشته شده باشد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 17 ژوئیه 1588 | در استانبول درگذشت. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 1622 | عثمان دوم در جریان یک قیام برکنار و کشته می‌شود. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 1683 | پیمان ورشو تعهد هابسبورگ و لهستان به کمک متقابل را برقرار می‌کند. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 14 ژوئیه 1683 | ارتش قره مصطفی پاشا وین را محاصره می‌کند. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 8 سپتامبر 1683 | نیروهای عثمانی استحکامات مثلثی بورگ را تصرف می‌کنند. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 12 سپتامبر 1683 | سپاه امدادی به فرماندهی سوبیسکی ارتش عثمانی را شکست می‌دهد و محاصره را می‌شکند. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 25 دسامبر 1683 | قره مصطفی پاشا در بلگراد اعدام می‌شود. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 12 اوت 1687 | دومین نبرد موهاچ با شکست عثمانی پایان می‌یابد. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |
| 1697 | شکست زنتا فشار برای صلح را افزایش می‌دهد. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 26 ژانویه 1699 | پیمان کارلوویتس امضا می‌شود. | دومین محاصره وین در 1683؛ نقطه آغاز افول عثمانی |
| 21 ژوئیه 1718 | پیمان پاسارویتس امضا می‌شود. این تاریخ را به‌طور معمول آغاز دوره لاله می‌دانند. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| سپتامبر 1722 | احمد سوم دستور می‌دهد 450 درخت از کوه‌های یوروس برای سعدآباد بیاورند. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| اکتبر 1722 | برای پیاز لاله سقف قیمت تعیین می‌شود. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| 1723 | دولت عثمانی وارد جنگ با ایران می‌شود. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| ژوئیه 1727 | چاپخانه متفرقه مجوز رسمی چاپ می‌گیرد. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| 1728 | آب‌نمای احمد سوم در اسکودار ساخته می‌شود. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| 31 ژانویه 1729 | کتاب لغت وانقلی منتشر می‌شود. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| در جریان شورش 1730 | نوشهیرلی داماد ابراهیم پاشا اعدام می‌شود. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| سپتامبر 1730 | شورش پاترونا خلیل آغاز می‌شود. منابع، 25 یا 28 سپتامبر را ذکر می‌کنند. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| 2 اکتبر 1730 | احمد سوم از تخت کناره می‌گیرد. محمود اول سلطان می‌شود. | دوره لاله در عثمانی؛ دوران خوش‌گذرانی چگونه پایان یافت؟ |
| 1807–1808 | شورش‌ها تلاش‌های اصلاحات نظامی را متوقف می‌کنند. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 12 ژوئن 1826 | مشق نیروهای جدید اشکینجی در ات‌میدانی (Etmeydanı) آغاز می‌شود. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 15 ژوئن 1826 | شورش ینی‌چری‌ها آغاز می‌شود. نیروهای وفادار به سلطان پادگان‌ها را با توپ هدف می‌گیرند. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 17 ژوئن 1826 | فرمان انحلال ینی‌چری‌ها به اجرا درمی‌آید. نیرویی جدید جای آن‌ها را می‌گیرد. | ینی‌چری‌ها چه کسانی بودند؟ ظهور و سقوط سپاه عثمانی |
| 1855 | زمین‌لرزه بورسا، آرامگاه عثمان را ویران می‌کند. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1855 | زلزله آرامگاه را ویران می‌کند. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1861 | در استانبول متولد شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 1863 | سلطان عبدالعزیز دستور بازسازی آرامگاه را می‌دهد. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 1863 / 1868 | منابع سال‌های متفاوتی را برای بازسازی در دورهٔ سلطان عبدالعزیز ذکر می‌کنند. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 1 فوریه 1916 | ولیعهد شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| دسامبر 1917 | همراه مصطفی کمال به آلمان سفر کرد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 4 ژوئیه 1918 | مراسم جلوس او برگزار شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 30 اکتبر 1918 | آتش‌بس مودروس امضا شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 30 آوریل 1919 | مصطفی کمال به بازرسی ارتش نهم منصوب شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 8–9 ژوئیه 1919 | به مصطفی کمال اطلاع داده شد که برکنار شده و باید بازگردد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 24 مه 1920 | حکم اعدام مصطفی کمال را تأیید کرد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 10 اوت 1920 | پیمان سور امضا شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 1 نوامبر 1922 | سلطنت لغو شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 17 نوامبر 1922 | با کشتی HMS Malaya کشور را ترک کرد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 18 نوامبر 1922 | خلافت به عبدالمجید افندی رسید. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 16 مه 1926 | در سانرمو درگذشت. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 3 ژوئیه 1926 | در دمشق به خاک سپرده شد. | محمد ششم وحیدالدین؛ آخرین سلطان عثمانی، خائن یا قربانی؟ |
| 2011 | مسجد سلیمیه و مجموعه اجتماعی آن به فهرست میراث جهانی یونسکو افزوده شد. | معمار سنان؛ زندگی و آثار معمار بزرگ امپراتوری عثمانی |
| 2014 | بورسا و جومالی‌کیزیک وارد فهرست میراث جهانی یونسکو می‌شوند. | عثمان غازی؛ زندگی و خانواده بنیان‌گذار دولت عثمانی |
| 2014 | بورسا و جومالی‌قیزیق وارد فهرست میراث جهانی یونسکو می‌شوند. | اورخان غازی و فتح بورسا؛ نخستین پایتخت دولت عثمانی |
| 2026 | نتایج مقدماتی بررسی انسان‌شناختی چهارمین گور دسته‌جمعی منتشر می‌شود. | نبرد موهاچ؛ نبرد دو ساعته‌ای که به مجارستان پایان داد |