Hindenburg Hattı’nın merkezindeki Siegfried mevzilerinin inşasında 100.000 tondan fazla çimento kullanıldı. Siz bu yazıda, Almanların bu savunmaya neden çekildiğini ve geride neler bıraktığını öğreneceksiniz. İnşaatta kullanılan 12.500 ton dikenli tel, hazırlığın diğer somut ölçüsünü veriyor. Almanların çekildiği yerde, önceden hazırlanmış ve büyük malzeme yatırımı yapılmış mevziler bulunuyordu. [4]
Arras ile Soissons arasındaki Alman birlikleri, eski mevzilerinden 15–50 kilometre geriye çekildi. Bu hareket sırasında binalar, kuyular, su yolları ve ulaşım bağlantıları tahrip edildi. Dolayısıyla Almanların boşalttığı araziye ilerlemek, sağlam yerleşimlere ve kullanılabilir yollara ulaşmak anlamına gelmiyordu. Çekilişin askeri hesabıyla sivillerin yaşadığı yıkımı birlikte değerlendirmek, 1917 baharını anlamayı kolaylaştırıyor. [2][6]
1917 filmi gerçek mi?
1917, Alfred Mendes’in savaş anılarından esinlenir; Schofield, Blake ve 1.600 askeri kurtarma görevi kurgusalken, Hindenburg Hattı’na çekiliş gerçektir. [1]
Gerçek çekilişin merkezinde, Alman yüksek komutanlığının 1917 için benimsediği savunma stratejisi vardı. Bu tercih, 1916’daki Müttefik taarruzlarının Alman ordusuna getirdiği ağır maliyetin ardından yapıldı. Böylece Batı Cephesi’nde daha güçlü mevzilere geçmek, yeni stratejinin somut karşılığını oluşturdu. [2]
Alman birlikleri, Somme muharebelerinin sonunda tuttukları mevzileri Arras ile Soissons arasında boşalttı. Geriye doğru hareketin derinliği, bu kesimde 15–50 kilometre arasında değişiyordu. Bu mesafe, olayın yalnızca birkaç ileri karakolun terk edilmesinden ibaret olmadığını gösteriyor. [6]
Siz haritada Arras, Soissons, Cambrai ve Saint-Quentin adlarını birlikte arayarak coğrafi çerçeveyi kurabilirsiniz. İlk iki yer, belirtilen çekiliş kesimini; diğerleri, merkezdeki Siegfriedstellung mevzilerinin uzandığı alanı tarif ediyor. Bu ayrım, boşaltılan araziyle yeni savunma mevzilerinin konumunu birbirine karıştırmadan değerlendirmeyi sağlıyor. [5][6]
1917 filmi konusu gerçek mi?
Tarihsel zemini oluşturan Alberich, dört Alman ordusunu kapsayan planlı bir stratejik çekilişti. Deutsches Historisches Museum, bu hareketin başlangıcını Şubat 1917’nin sonuna yerleştiriyor. National Army Museum ise genel çekilme sürecini 23 Şubat–5 Nisan 1917 aralığında gösteriyor. [3][7]
Yeni savunma düzeninin ön planlaması, çekilişten önce, Eylül 1916’da başlamıştı. Temel Siegfried mevzilerinin inşasına ise Ekim 1916’da girişilmişti. Bu hazırlık sırası, 1917 baharındaki hareketin önceden kurulan savunma düzenine dayandığını gösteriyor. [4]
Almanların Siegfriedstellung dediği savunma mevzileri, Müttefikler tarafından Hindenburg Hattı diye adlandırıldı. Müttefiklerin kullandığı ad, Paul von Hindenburg’un isminden geliyordu. Merkezdeki Siegfriedstellung, Cambrai ile Saint-Quentin arasında birbirini destekleyen tahkimatlardan oluşuyordu. [3][5]
Beton koruganlar ve derin dikenli tel kuşakları, Almanlara daha güçlü savunma mevzileri sağladı. Çekiliş ayrıca Alman cephesini kısaltarak 13 tümenin ihtiyata ayrılmasını mümkün kıldı. Bu sonuç, geriye doğru hareketin neden askeri bir kazanç sağlayabildiğini açıklıyor. [2][5]
Alberich’i değerlendirirken 15–50 kilometrelik çekiliş mesafesini, ihtiyata ayrılan 13 tümenle birlikte düşünmek gerekiyor. Almanlar arazi bırakırken, daha kısa cephede daha güçlü mevzilere yerleşiyordu. Bu nedenle yalnız ilerlenen kilometreye bakmak, 1917 baharındaki askeri dengeyi açıklamaya yetmiyor. [2][5][6]
Almanlar çekilirken geride ne bıraktı?
Alman birlikleri, boşalttıkları arazide binaları, kuyuları ve su yollarını tahrip etti. Kara yolları ve demir yolları da aynı yıkımın hedefleri arasındaydı. Amaç, Müttefiklerin Almanlar tarafından boşaltılan araziden yararlanmasını zorlaştırmaktı. [2]
Dennis Showalter’ın incelemesine göre, yaklaşık 1.500 kilometrekare Fransız toprağı sistematik biçimde tahrip edildi. Alberich sırasında tamamen yerle bir edilen yerleşimlerin sayısı 200’ü aştı. Bu iki ölçü, yıkımın hem genişliğini hem yerleşimler üzerindeki yoğunluğunu gösteriyor. [4]
Gündelik hayatla bağlantı kurmak için, tahrip edilen kuyuları, yolları ve evleri birlikte düşünün. Siz her gün kullandığınız suya ve ulaşım bağlantılarına erişiminizi bu örneklerle karşılaştırabilirsiniz. Alberich’in yıkım listesinde, günlük yaşamın sürmesini sağlayan bu temel unsurlar bulunuyordu. [2]
Bapaume, Almanların büyük ölçüde yıktığı yerleşimlerden biri olarak somut bir örnek sunuyor. Avustralya piyadeleri, bu harap kente 17 Mart 1917’de girdi. Dolayısıyla kente giriş tarihi, aynı zamanda önceden gerçekleşmiş yıkımın sonrasına denk geliyordu. [8]
Alberich’teki tahribatı değerlendirirken, 200’den fazla yerleşimle 1.500 kilometrekarelik alanı ayrı ölçüler olarak okumak gerekiyor. Yerleşim sayısı, tamamen yıkılan yerleri; alan ölçüsü, sistematik tahribatın yayıldığı toprağı anlatıyor. Bu verileri birbirinin yerine kullanmak, yıkımın kapsamını açıklamayı güçleştirir. [4]
Sivillere ne oldu, tahliye sayıları neden farklı?
Alberich sırasında sivillerin zorla tahliyesi, Alman çekilişinin belgelenmiş parçalarından biriydi. Deutsches Historisches Museum, yaklaşık 125.000 çalışabilir kişinin zorla tahliye edildiğini belirtiyor. Bu rakamı kullanırken, tanımlanan grubun çalışabilir kişiler olduğunu açıkça belirtmek gerekiyor. [3]
Dennis Showalter ise çalışabilir kategorisinde bulunan 140.000 kişinin sürüldüğünü yazıyor. Aynı incelemede, 15.000 hasta, yaşlı ve çocuğun ayrıca tahliye edildiği belirtiliyor. Showalter’ın verdiği bu ayrı grupları, Deutsches Historisches Museum’un rakamıyla birleştirmemek gerekiyor. [4]
Dolayısıyla 125.000 ve 140.000 rakamları, çalışabilir kişiler için verilen farklı tahminleri temsil ediyor. Ayrıca belirtilen 15.000 kişi ise hasta, yaşlı ve çocukları kapsıyor. Tek bir kesin toplam vermek, bu kaynaklar arasındaki sayı farkını görünmez kılardı. [3][4]
Sivil tahliyeleri, Alberich sırasında ev eşyalarının ve kişisel malların taşınmasıyla birlikte gerçekleşti. Taşınabilir malları götürmek için 18.000 yük vagonu kullanılması, maddi kaybın başka bir boyutunu gösteriyor. Böylece çekiliş, insanların yerinden edilmesini ve yaşadıkları çevrenin boşaltılmasını birlikte içeriyordu. [4]
Kitaplara girmeyen ayrıntılar
Siegfried mevzilerinde kullanılan 100.000 tondan fazla çimento, savunmanın inşaat boyutunu görünür kılıyor. Buna eklenen 12.500 ton dikenli tel, hazırlığın diğer büyük malzeme kalemiydi. Beton koruganlarla derin tel kuşaklarını birlikte düşünmek, Hindenburg Hattı’nın fiziksel yapısını açıklıyor. [2][4]
Alberich sırasında kullanılan 18.000 yük vagonu, yalnız askeri malzemenin taşındığını düşündürmemeli. Taşınabilir mallar arasında kişisel eşyalar ve ev eşyaları da bulunuyordu. Bu ayrıntı, Fransız toprağındaki yıkımın yanında, gerideki malların götürülmesini de belgeleyebiliyor. [4]
Geride bırakılan sıradan nesneler, Almanların kurduğu bubi tuzaklarını harekete geçirebiliyordu. Bir masa üzerindeki kitap, kömür parçası veya hatıralık arma bunların arasındaydı. Bu örnekler, tuzakların gündelik eşyalarla nasıl ilişkilendirilebildiğini somut biçimde gösteriyor. [9]
Bapaume’da, 5. Avustralya Piyade Tugayı’nın bandosu 19 Mart 1917’de harap meydana girdi. Bando, Avustralya piyadelerinin kente girişinden sonra, meydanda müzik çalarak yürüdü. Aynı yerleşimde askeri girişle müzikli yürüyüş, farklı tarihlerde gerçekleşen olaylar olarak kaydedildi. [8]
Bapaume Belediye Binası, Almanların bıraktığı gecikmeli bombayla 25 Mart 1917’de yıkıldı. Kentin 17 Mart’ta ele geçirilmesi, gerideki patlayıcıların tehlikesinin sona erdiğini göstermiyordu. Belediye binasının yıkılması, bu tehlikenin kentteki somut ve tarihli örneğini oluşturuyor. [8]
Bapaume’daki giriş, bandonun yürüyüşü ve belediye binasının yıkılması aynı güne ait değildi. Bu olaylar sırasıyla 17, 19 ve 25 Mart 1917’de gerçekleşti. Tarihleri ayırmak, harap kentteki olayların sırasını ve gecikmeli bombanın etkisini açıklıyor. [8]
Çekilişten sonra Arras ve Bullecourt’ta ne oldu?
Hindenburg Hattı’na çekiliş, Fransız Başkomutan Robert Nivelle’in 1917 bahar taarruzu planlarını geçici olarak aksattı. Avustralya birliklerinin hat önündeki ileri karakol köylerine yönelik harekâtı 9 Nisan’a kadar sürdü. Böylece ana çekilişin ardından, yeni mevzilerin önündeki yerleşimler için mücadele devam etti. [2][6]
İngilizler, daha güneyde yapılacak Fransız taarruzunu desteklemek amacıyla 9 Nisan 1917’de Arras’ta saldırdı. Arras taarruzunun başlangıcı, Avustralya birliklerinin ileri karakol köylerindeki harekâtının tamamlandığı tarihle örtüşüyordu. Ancak bu olaylar, farklı yerlerdeki askeri hareketleri ifade ediyordu. [6]
- Avustralya Tümeni’nin 4. ve 12. tugayları, 11 Nisan 1917’de Bullecourt yakınlarında saldırdı. Hindenburg Hattı’na yönelen birlikler, saldırdıkları gün geri çekilmek zorunda kaldı. Birinci Bullecourt Muharebesi’nde Avustralya kuvvetlerinin verdiği zayiat yaklaşık 3.330 kişiydi. [6]
Bu toplamın içinde, Almanlar tarafından esir alınan 1.170 Avustralya askeri bulunuyordu. Dolayısıyla yaklaşık 3.330 kişilik zayiat rakamını, yalnız ölen askerlerin sayısı olarak okumamak gerekiyor. Esirlerin toplam içindeki yeri, rakamın kapsamını açıklayan somut bilgidir. [6]
Bullecourt’ta Hindenburg Hattı’nı ele geçirmek amacıyla ikinci saldırı 3 Mayıs 1917’de başladı. Böylece 11 Nisan’daki geri çekilme, bölgedeki saldırıların sonu olmadı. Alberich’in ardından kurulan savunma düzeni, Bullecourt çevresindeki yeni çarpışmaların da hedefiydi. [6]
Kısa kronoloji
Aşağıdaki tarihler, Eylül 1916’daki savunma hazırlıklarından Mayıs 1917’deki ikinci Bullecourt saldırısına uzanıyor. [4][6]
- Eylül 1916 Yeni Alman savunma düzeninin ön planlaması başladı. [4]
- Ekim 1916 Temel Siegfried mevzilerinin inşasına başlandı. [4]
- Şubat 1917 sonu Dört Alman ordusunun Alberich kod adlı stratejik çekilişi başladı. [3]
- 17 Mart 1917 Avustralya piyadeleri, büyük ölçüde yıkılmış Bapaume’a girdi. [8]
- 19 Mart 1917 5. Avustralya Piyade Tugayı’nın bandosu Bapaume meydanında yürüdü. [8]
- 25 Mart 1917 Gecikmeli bomba, Bapaume Belediye Binası’nı yıktı. [8]
- 5 Nisan 1917 National Army Museum kronolojisindeki genel çekiliş dönemi sona erdi. [7]
- 9 Nisan 1917 İleri karakol köylerindeki Avustralya harekâtı tamamlandı; Arras taarruzu başladı. [6]
- 11 Nisan 1917 Birinci Bullecourt Muharebesi yapıldı. [6]
- 3 Mayıs 1917 İkinci Bullecourt Muharebesi başladı. [6]
Sık sorulan sorular
Almanlar Hindenburg Hattı’na neden çekildi?
Alman yüksek komutanlığı, 1916’daki Müttefik taarruzlarının ağır maliyetinin ardından savunma stratejisini benimsedi. Hindenburg Hattı’na çekiliş, cepheyi kısalttı ve 13 tümenin ihtiyata ayrılmasını sağladı.
Alberich harekâtı ne zaman başladı?
Deutsches Historisches Museum, dört Alman ordusunun stratejik çekilişini Şubat 1917 sonunda başlatır. National Army Museum ise genel çekilme sürecini 23 Şubat–5 Nisan 1917 aralığında gösterir.
Bapaume Belediye Binası neden yıkıldı?
Geri çekilen Almanların bıraktığı gecikmeli bomba, binayı 25 Mart 1917’de yıktı. Avustralya piyadeleri, büyük ölçüde yıkılmış Bapaume’a daha önce, 17 Mart 1917’de girmişti.
Birinci Bullecourt Muharebesi nasıl sonuçlandı?
4. Avustralya Tümeni’nin 4. ve 12. tugayları, 11 Nisan 1917’de saldırdıktan sonra aynı gün çekildi. Avustralya kuvvetlerinin yaklaşık 3.330 kişilik zayiatı içinde esir alınan 1.170 asker bulunuyordu.
Kaynaklar
- Smithsonian Magazine — The True History Behind the ‘1917’ Movie smithsonianmag.com
- National Army Museum — 1917: A Year of Stalemate nam.ac.uk
- Deutsches Historisches Museum — Siegfriedstellung dhm.de
- Dennis Showalter, 1914-1918-online — Operation Alberich encyclopedia.1914-1918-online.net
- Australian War Memorial — Hindenburg Line awm.gov.au
- Australian Department of Veterans’ Affairs — Battles of Bullecourt dva.gov.au
- National Army Museum — Germans Retreat to the Hindenburg Line ww1.nam.ac.uk
- Anzac Portal, Department of Veterans’ Affairs — 1917: Bapaume and Bullecourt anzacportal.dva.gov.au
- Australian Defence Force Academy — Akademik tez, Bölüm 4 aif.adfa.edu.au
Görsel: Aus 2nd Division troops in Bapaume Mar 1917.jpg — Australian official photographer, Public domain
